గృహజ్యోతి పథకంపై అసెంబ్లీలో కీలక ప్రశ్నలు: హైదరాబాద్–రంగారెడ్డి లబ్ధిదారుల సంఖ్యపై సందేహాలు
తెలంగాణ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ఐదు గ్యారెంటీలలో అత్యంత ముఖ్యమైన పథకంగా గృహజ్యోతి పథకాన్ని అభివర్ణిస్తూ, ఈ పథకం వల్ల పేదలు, బడుగు–బలహీన వర్గాలు, ఎస్సీ–ఎస్టీ కుటుంబాలకు గణనీయమైన ఊరట లభించిందని అసెంబ్లీలో పేర్కొన్నారు. ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటూ, రెండు మూడు లైట్లు, ఒక ఫ్యాన్తోనే జీవనం సాగించే కుటుంబాల కోసం ఈ పథకాన్ని ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిందని ఎమ్మెల్యే తెలిపారు.
గృహజ్యోతి పథకం అమలుతో పేద కుటుంబాల్లో ఒక కొత్త ఉత్సాహం కనిపిస్తోందని, ముఖ్యంగా బిలో పావర్టీ లైన్ కింద ఉన్న కుటుంబాలకు ఇది పెద్ద మేలు చేస్తోందని ఆయన అన్నారు. అయితే ఈ పథకం అమలులో కొన్ని కీలక అంశాలపై ప్రభుత్వానికి స్పష్టత అవసరమని సభలో ప్రశ్నించారు.
మంత్రిగారు ఇచ్చిన జిల్లా వారీ గణాంకాల ప్రకారం, హైదరాబాద్–రంగారెడ్డి జిల్లాల్లో కలిపి కేవలం 6 లక్షలకుపైగా లబ్ధిదారులే ఉన్నట్లు చూపించారని సభ్యుడు గుర్తు చేశారు. జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ ప్రాంతాల్లో దాదాపు రెండు కోట్లకు పైగా జనాభా ఉన్న నేపథ్యంలో, ఇంత తక్కువ మంది మాత్రమే లబ్ధిదారులుగా ఉండటానికి కారణాలేమిటని ప్రశ్నించారు. ఈ పథకంలో భాగస్వాములు కాని అర్హులైన కుటుంబాలను గుర్తించి చేర్చేందుకు ప్రభుత్వం ఏమైనా అవగాహన కార్యక్రమాలు లేదా ప్రత్యేక ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోందా? అని మంత్రి ద్వారా సభను ప్రశ్నించారు.
అలాగే, కొత్త రేషన్ కార్డులు లేకపోవడం వల్ల అనేక బిలో పావర్టీ లైన్ కుటుంబాలు గృహజ్యోతి పథకానికి దూరమవుతున్నాయని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ప్రభుత్వం కొత్త రేషన్ కార్డులు జారీ చేస్తున్నట్లు ఇటీవల ప్రకటించినప్పటికీ, ఆ లోపల ఈ పథకానికి అర్హులైన వారు నష్టపోతున్నారని చెప్పారు.
మరొక ముఖ్యమైన సమస్యగా 200 యూనిట్ల ఉచిత కరెంట్ పరిమితిని ప్రస్తావించారు. ఒక కుటుంబం 200 యూనిట్లు దాటి 205 లేదా 210 యూనిట్లు వినియోగిస్తే, మొత్తం యూనిట్లకూ బిల్లు చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఉందని తెలిపారు. దీంతో “ఉచిత కరెంట్ వస్తోంది” అన్న భావన లబ్ధిదారుల్లో గందరగోళానికి దారి తీస్తోందని అన్నారు. ఈ అంశంపై సడలింపులు లేదా స్పష్టమైన అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని సూచించారు.
అంతేకాకుండా, వైట్ రేషన్ కార్డు ఉన్నప్పటికీ ఇంటి ముందు కారు ఉండటం కారణంగా కొందరు పేద కుటుంబాలు ఈ పథకం నుంచి తొలగించబడుతున్నాయని పేర్కొన్నారు. ఆ కారు వారి జీవనాధారంగా—టాక్సీ లేదా ఇతర ఉపాధి కోసం ఉపయోగిస్తున్న సందర్భాలను కూడా ప్రభుత్వం పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కోరారు. లేకపోతే అన్ని సంక్షేమ పథకాల నుంచీ పూర్తిగా బయటపడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
గృహజ్యోతి పథకం రాష్ట్రంలో అత్యంత కీలకమైన సంక్షేమ పథకమని, రాజీవ్ గాంధీ గ్రామాలకు విద్యుత్ అందించాలన్న ఆలోచనను గుర్తు చేస్తూ, ఈ పథకం టేల్ ఎండ్లో ఉన్న చివరి కుటుంబానికి కూడా చేరేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని ఎమ్మెల్యే కోరారు. హైదరాబాద్–రంగారెడ్డి జిల్లాల్లో లబ్ధిదారుల సంఖ్యను పెంచేందుకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాలని, ఈ పథకం నిజంగా ప్రతి అర్హ కుటుంబానికి చేరేలా చూడాలని సభలో విజ్ఞప్తి చేశారు.

