యువతకు దిశానిర్దేశం.. స్వామి వివేకానంద బోధనలు

జనవరి 12 వస్తే దేశవ్యాప్తంగా స్వామి వివేకానంద జయంతి, జాతీయ యువజనుల దినోత్సవం (National Youth Day) అనే మాటలు వినిపిస్తాయి. కానీ ఈ సందర్భంలో మనం కేవలం కార్యక్రమాలు, ఉపన్యాసాలు, ఫోటోలకు మాత్రమే పరిమితమవుతున్నామా? లేక నిజంగా వివేకానంద ఆలోచనలను యువత జీవితంలోకి తీసుకెళ్తున్నామా? అనే ప్రశ్న మన ముందుంది.

భారతదేశ భవిష్యత్తు యువత చేతుల్లోనే ఉందన్న విశ్వాసాన్ని బలంగా వ్యక్తపరిచిన ఆలోచనావేత్త స్వామి వివేకానంద. ఆయన యువతను కేవలం ఉద్యోగ సాధన యంత్రాలుగా చూడలేదు. ఆత్మవిశ్వాసం, ధైర్యం, కార్యదక్షత కలిగిన పౌరులుగా తయారుచేయాలనుకున్నారు. నేటి పోటీ ప్రపంచంలో చదువుతో పాటు వ్యక్తిత్వ వికాసం ఎంత ముఖ్యమో ఆయన అప్పుడే గుర్తించారు.

వివేకానంద బోధనల్లో సేవకు ఉన్న స్థానం ప్రత్యేకమైనది. పేదరికం, అజ్ఞానం, అసమానతలే భారతదేశానికి అసలైన శత్రువులని ఆయన భావించారు. ‘దరిద్రనారాయణ సేవే నిజమైన దైవసేవ’ అన్న భావనతో సమాజంలోని చివరి వ్యక్తి వరకు అభివృద్ధి చేరాలని కోరుకున్నారు. ప్రభుత్వ పథకాలతో పాటు యువతలో సేవాభావం పెరిగినప్పుడే సమాజంలో నిజమైన మార్పు సాధ్యమవుతుందన్నది ఆయన సందేశం.

సమసమాజ నిర్మాణం స్వామి వివేకానంద కల. కుల, మత, వర్గ భేదాలు దేశాన్ని బలహీనపరుస్తాయని ఆయన హెచ్చరించారు. ప్రతి మనిషిలో దైవత్వం ఉందన్న వేదాంత సత్యం ఆధారంగా సమానత్వ భావనను ప్రచారం చేశారు. నేటి సమాజంలో ఇంకా కొనసాగుతున్న వివక్షలు, అసమానతలు చూస్తే వివేకానంద ఆలోచనలు ఎంత అవసరమో స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.

మత సామరస్యం విషయంలో స్వామి వివేకానంద ప్రపంచానికి మార్గదర్శకుడు. 1893లో చికాగో ప్రపంచ మత సభలో ఆయన చేసిన ప్రసంగం ఇప్పటికీ ప్రాసంగికమే. అన్ని మతాల మూల లక్ష్యం మానవత్వమే అన్న ఆయన మాటలు, మత ఘర్షణలు పెరుగుతున్న ఈ కాలంలో మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. మతం మనిషిని విడగొట్టడానికి కాదు, కలిపేందుకు అన్న భావనను యువత గ్రహించాల్సిన అవసరం ఉంది.

మహిళ ప్రగతిపై వివేకానంద అభిప్రాయాలు నేటి కాలానికీ దిశానిర్దేశం చేస్తాయి. మహిళలను గౌరవించని సమాజం ఎదగదని ఆయన స్పష్టంగా చెప్పారు. మహిళ విద్య, స్వావలంబన, స్వేచ్ఛ లేకుండా దేశాభివృద్ధి అసాధ్యమని ఆయన విశ్వాసం. మహిళలను వెనుకకు నెట్టే ఆలోచనలపై ఆయన బోధనలు నేటికీ ప్రశ్నలు వేస్తున్నాయి.

వివేకానంద ఆలోచనలకు మూలం వేదాంత దర్శనం. అద్వైత వేదాంతం ఆధారంగా ఆత్మ ఒకటే అన్న సత్యాన్ని ప్రజలకు చేరువ చేశారు. ప్రతి వ్యక్తిలో అపార శక్తి దాగి ఉందని, దాన్ని గుర్తించి వెలికి తీయడమే నిజమైన ఆధ్యాత్మికత అని ఆయన బోధించారు. ఆత్మవిశ్వాసం లేకుండా వ్యక్తిగత, సామాజిక అభివృద్ధి సాధ్యం కాదని స్పష్టం చేశారు.

నేటి యువత నిరుద్యోగం, తీవ్ర పోటీ, మానసిక ఒత్తిళ్లు వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో వివేకానంద ఆలోచనలు ఒక మార్గదర్శక దీపంలా నిలుస్తాయి. ఒక లక్ష్యాన్ని ఎంచుకుని, క్రమశిక్షణతో, నిబద్ధతతో ముందుకు సాగితే విజయం సాధ్యమన్న ఆయన సందేశం యువతకు దిశ చూపుతుంది.

చదువు కేవలం ఉద్యోగం కోసమే అన్న భావన పెరుగుతున్న నేటి పరిస్థితుల్లో, జీవన విలువలు పక్కన పడుతున్నాయి. ఫలితంగా కొంతమంది యువకులు చెడు అలవాట్లకు బానిసలవుతూ, ఆత్మహత్యల వరకు వెళ్తున్నారు. ఈ సందర్భంలో తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు యువత అభిరుచులను గుర్తించి వారిని సరైన మార్గంలో నడిపించాల్సిన బాధ్యత ఉంది.

వివేకానంద బోధనలను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని యువత స్కిల్స్ నేర్చుకుని స్టార్టప్‌లు ప్రారంభించాలి. AI, రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ, స్పేస్ టెక్నాలజీ రంగాల్లో ఆవిష్కరణలు చేయాలి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ లిటరసీ, ఆరోగ్య సేవలు అందించే స్వచ్ఛంద సంస్థల్లో పాల్గొనాలి. రామకృష్ణ మిషన్ వంటి సంస్థలు ఇప్పటికే యువతకు మార్గదర్శకులుగా నిలుస్తున్నాయి.

డిజిటల్ డిటాక్స్, ధ్యానం వంటి పద్ధతులతో మానసిక బలాన్ని పెంచుకోవాలి. ఇటీవలి సర్వేల ప్రకారం, భారతదేశంలోని యువతలో పెద్ద సంఖ్యలో మంది వివేకానందుని “ధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం, సేవాభావం” బోధనలను తమ జీవితంలో అమలు చేస్తున్నట్టు తెలిపారు.

ఈ మార్గంలో యువత సాగితే, 2047 నాటికి భారతదేశం వికసిత దేశంగా అవతరిస్తుంది. యువత సహకారంతో 30 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ, స్వచ్ఛ శక్తి, సామాజిక న్యాయం వంటి లక్ష్యాలు సాధ్యమవుతాయి. ప్రభుత్వం చేపడుతున్న ‘వికసిత యువ భారత్’ కార్యక్రమాలకు ఇదే స్ఫూర్తి.

స్వామి వివేకానంద జయంతిని ఒక ఆచారంగా కాకుండా, ఆలోచనగా మార్చుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆయన మాటలను పోస్టర్లకే పరిమితం చేయకుండా జీవితంలో ఆచరించినప్పుడే జాతీయ యువజన దినోత్సవానికి నిజమైన అర్థం చేకూరుతుంది.

“ధైర్యంగా ఆలోచించండి… ధైర్యంగా మాట్లాడండి… ధైర్యంగా కార్యాచరణ చేయండి”,
“ఒక ఆలోచనను మీ జీవిత లక్ష్యంగా చేసుకోండి”,
“మనిషిలో దాగి ఉన్న సంపూర్ణతను వెలికి తీయడమే నిజమైన విద్య”

— ఇవే స్వామి వివేకానంద యువతకు ఇచ్చిన అమూల్యమైన పిలుపు.
ఆ పిలుపుకు స్పందించినప్పుడే భారతదేశం ప్రపంచ గురువుగా ఎదుగుతుంది.