హైదరాబాద్: యూపీఐ వినియోగదారులకు కీలక మార్పు రాబోతోంది. ఇప్పటివరకు దాదాపు ఉచితంగా కొనసాగుతున్న యూపీఐ వ్యాపార లావాదేవీల్లో ఎంపిక చేసిన లావాదేవీలకు ఇకపై Merchant Discount Rate (MDR) వర్తించనుంది. నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) ప్రకటించిన కొత్త విధానం ప్రకారం ఈ మార్పులు 2026 అక్టోబర్ 15 నుంచి అమల్లోకి రానున్నాయి.
అయితే ఈ వార్తలో వినియోగదారులు ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. ప్రతి UPI పేమెంట్‌పై ఛార్జీ ఉండదు. అలాగే స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు చేసే Person-to-Person (P2P) చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. రూ.2,000 వరకు ఉండే సాధారణ Person-to-Merchant (P2M) చెల్లింపులకూ MDR ఉండదు.
రూ.2,000 దాటితే 0.4% MDR
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం ఎంపిక చేసిన Person-to-Merchant UPI లావాదేవీల్లో రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ మొత్తానికి 0.4% MDR వర్తిస్తుంది. అయితే ఈ ఛార్జీకి ప్రతి లావాదేవీకి గరిష్ట పరిమితిని రూ.300గా నిర్ణయించారు. అంటే రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన అర్హత కలిగిన లావాదేవీకి కూడా MDR రూ.300ను మించదు.
ఉదాహరణకు:
- రూ.2,000పై 0.4% = రూ.8
- రూ.3,000పై 0.4% = రూ.12
- రూ.10,000పై 0.4% = రూ.40
- రూ.50,000పై 0.4% = రూ.200
- రూ.75,000పై 0.4% = రూ.300
- రూ.75,000కు పైబడినా గరిష్టంగా రూ.300
అయితే ఈ మొత్తం వినియోగదారుడి UPI యాప్ నుంచి అదనంగా కట్ అయ్యే ఛార్జీ కాదు. MDR అనేది Merchant చెల్లించాల్సిన రుసుము.
పర్సన్ టు పర్సన్ పేమెంట్స్ ఫ్రీ
మీరు స్నేహితుడికి, బంధువుకు లేదా మరో వ్యక్తి బ్యాంక్ ఖాతాకు UPI ద్వారా డబ్బు పంపితే ఈ MDR వర్తించదు.
అంటే రూ.5,000 అయినా, రూ.50,000 అయినా, అర్హత కలిగిన P2P ట్రాన్స్‌ఫర్‌పై MDR ఉండదు. ఈ తరహా వ్యక్తిగత చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి.
చిన్న వ్యాపారులకు ఊరట
చిన్న వ్యాపారులపై ప్రభావం తగ్గించేందుకు ప్రత్యేక మినహాయింపులు కూడా ఉన్నాయి. UPI QR ద్వారా నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు స్వీకరించే చిన్న వ్యాపారులు కొత్త MDR నుంచి మినహాయింపు పొందుతారు. దీంతో చిన్న కిరాణా దుకాణాలు, టీ షాపులు, వీధి వ్యాపారులు వంటి వారికి పెద్దగా ప్రభావం ఉండదని NPCI చెబుతోంది.
అలాగే రూ.2,000 వరకు జరిగే P2M లావాదేవీలు కూడా MDR నుంచి మినహాయించబడ్డాయి. NPCI ప్రకారం తక్కువ విలువ కలిగిన UPI లావాదేవీల్లో 95 శాతానికి పైగా రూ.2,000 లోపే ఉంటాయి.
రైల్వే, ఇంధనం, ఇన్సూరెన్స్‌కు ప్రత్యేక రేటు
కొన్ని కీలక రంగాలకు శాతం ఆధారంగా కాకుండా ఫ్లాట్ ఛార్జీ విధానం ఉంటుంది.
రైల్వే టికెట్లు, టెలికాం, ఇన్సూరెన్స్, ఇంధనం, కొన్ని యుటిలిటీ మరియు ప్రభుత్వ సేవల చెల్లింపులకు రూ.2,000కు మించిన లావాదేవీలపై రూ.5 ఫ్లాట్ MDR వర్తించే విధానం ప్రకటించబడింది.
అంటే ఈ విభాగాల్లో రూ.5,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చెల్లించినా సాధారణ 0.4% రేటు కాకుండా వర్తించే ప్రత్యేక ఫ్లాట్ రేటు అమలవుతుంది.
స్టాక్ మార్కెట్, మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌కు వేరు
మ్యూచువల్ ఫండ్స్, సెక్యూరిటీస్, స్టాక్ బ్రోకర్లు వంటి క్యాపిటల్ మార్కెట్ సంబంధిత UPI చెల్లింపులకు కూడా ప్రత్యేక MDR రేటు ఉంటుంది.
ఈ విభాగంలో 0.02% MDR, గరిష్టంగా రూ.300 వరకు ఉండే విధానం ప్రకటించబడింది.
వినియోగదారులపై నేరుగా ఛార్జీ వేయకూడదు
ఇక్కడే అసలు కీలకమైన విషయం ఉంది. కొత్త MDRను వినియోగదారుడి నుంచి నేరుగా వసూలు చేయకూడదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. బ్యాంకులు, పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు వ్యాపారులు ఈ ఖర్చును వినియోగదారులపై అదనపు UPI ఛార్జీగా మోపకుండా చూడాలని సూచనలు ఇచ్చినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
అంటే ఒక షాపులో మీరు రూ.5,000 విలువైన వస్తువులు కొనుగోలు చేసి UPI ద్వారా చెల్లించినప్పుడు.. మీ UPI యాప్‌లో అదనంగా రూ.20 MDR కట్ అవుతుందని అర్థం కాదు.
మరి వ్యాపారులు ఆ భారాన్ని వినియోగదారుడిపై వేస్తారా?
ఇదే ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చగా మారింది.
MDRను Merchant భరించాల్సి ఉన్నప్పటికీ.. ఆ అదనపు ఖర్చును కొందరు వ్యాపారులు వస్తువుల ధరలు లేదా ఇతర ఛార్జీల రూపంలో వినియోగదారులపైకి మళ్లించే అవకాశం ఉందని రిటైల్ సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ అంశంపై Retailers Association of India సహా కొన్ని వర్గాలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు Reuters నివేదించింది.
అయితే ఇది తప్పనిసరిగా ప్రతి వ్యాపారి చేస్తాడని చెప్పలేం. కొందరు వ్యాపారులు MDRను తమ ఖర్చుగా భరించవచ్చు. మరికొందరు ధరల విధానాన్ని మార్చవచ్చు. కాబట్టి వినియోగదారుడిపై వాస్తవ ప్రభావం వ్యాపారం, మార్జిన్, ధరల విధానం వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
UPIకి మళ్లీ చార్జీలు ఎందుకు?
2020లో UPIపై MDR మినహాయింపులు తీసుకొచ్చిన తర్వాత డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగం భారీగా పెరిగింది. ఇప్పుడు UPI వ్యవస్థను నిర్వహించడం, సైబర్ సెక్యూరిటీ, టెక్నాలజీ మౌలిక వసతులు, పేమెంట్ నెట్‌వర్క్ నిర్వహణ వంటి అంశాలకు అయ్యే ఖర్చులను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఎంపిక చేసిన పెద్ద వ్యాపార లావాదేవీలపై MDR తీసుకురావాలని నిర్ణయించినట్లు NPCI చెబుతోంది.
కొత్త MDR ద్వారా వచ్చే మొత్తాన్ని పేమెంట్ వ్యవస్థలోని బ్యాంకులు, పేమెంట్ సంస్థలు, ఇతర భాగస్వాముల మధ్య పంపిణీ చేసే విధానం ఉంటుంది. ఇది ప్రభుత్వానికి వెళ్లే సాధారణ పన్ను కాదని నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
ఇక UPI వాడాలా? కార్డులు వాడాలా?
రూ.2,000 లోపు సాధారణ కొనుగోళ్లకు కొత్త MDR ప్రభావం ఉండదు. అలాగే వ్యక్తిగతంగా డబ్బు పంపుకునే వారికి కూడా ఈ మార్పు ఉండదు.
రూ.2,000కు పైబడిన పెద్ద Merchant చెల్లింపుల్లో మాత్రం Merchantపై MDR పడుతుంది. అలాంటి సందర్భాల్లో వ్యాపారి UPIతో పాటు కార్డు లేదా ఇతర చెల్లింపు పద్ధతులను అందుబాటులో ఉంచితే వినియోగదారుడు తనకు అనుకూలమైన మార్గాన్ని ఎంచుకోవచ్చు.
అయితే డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు ఎల్లప్పుడూ ఛార్జీ రహితమని కూడా సాధారణంగా చెప్పలేం. కార్డు చెల్లింపులకు కూడా Merchant-side processing charges, నిబంధనలు, బ్యాంకు విధానాలు వేర్వేరుగా ఉండొచ్చు.
UPI పూర్తిగా ఖరీదైపోయిందా?
లేదు. కొత్త విధానం అన్ని UPI లావాదేవీలకు ఛార్జీ విధించడం కాదు.
పర్సన్-టు-పర్సన్ ట్రాన్స్‌ఫర్లు ఉచితం. రూ.2,000 వరకు ఉన్న సాధారణ Merchant చెల్లింపులు ఉచితం. చిన్న వ్యాపారులకు నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు QR ద్వారా వచ్చే లావాదేవీలపై మినహాయింపు ఉంది. పెద్ద మొత్తంలోని కొన్ని Merchant లావాదేవీలకే MDR వర్తిస్తుంది.
అందువల్ల “అక్టోబర్ 15 నుంచి ప్రతి UPI ట్రాన్సాక్షన్‌కు చార్జీ” అని చెప్పడం సరైనది కాదు.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
అక్టోబర్ 15, 2026 నుంచి:
- రూ.2,000 వరకు P2M UPI పేమెంట్లు — MDR లేదు
- P2P చెల్లింపులు — ఉచితం
- రూ.2,000కు మించిన అర్హత కలిగిన Merchant పేమెంట్లు — 0.4% MDR
- రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ — గరిష్టంగా రూ.300
- చిన్న Merchantలకు నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు QR రిసీప్ట్స్ — మినహాయింపు
- కొన్ని రంగాలు — ప్రత్యేక ఫ్లాట్ రూ.5 రేటు
- క్యాపిటల్ మార్కెట్ లావాదేవీలు — 0.02%, గరిష్టంగా రూ.300
- MDRను నేరుగా వినియోగదారుడిపై UPI ఛార్జీగా మోపకూడదని కేంద్రం
