జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (ఎంజిఎన్రేగా) విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన కొత్త మార్పులు తెలంగాణ రాష్ట్రంపై భారీ ఆర్థిక భారం మోపనున్నాయి. 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన లెక్కల ప్రకారం, ఈ పథకం అమలుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏటా సుమారు ₹1,733.90 కోట్ల అదనపు భారం భరించాల్సి వచ్చే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం, ఉపాధి హామీ పథకంలో కూలీల వేతనాలను కేంద్ర ప్రభుత్వమే 100 శాతం చెల్లిస్తోంది. అలాగే పనులకు సంబంధించిన మెటీరియల్ కాంపోనెంట్లో 75 శాతం కేంద్రం, 25 శాతం రాష్ట్రం భరిస్తోంది. అయితే ఇప్పుడు కేంద్రం పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టిన బిల్లుతో ఈ విధానాన్ని మార్చాలని నిర్ణయించింది.
కొత్త బిల్లు ప్రకారం, ఇకపై కూలీల వేతనాల్లో కేంద్రం కేవలం 60 శాతం మాత్రమే భరిస్తే, మిగిలిన 40 శాతం రాష్ట్రాలు భరించాల్సి ఉంటుంది. ఇదే విధంగా, మెటీరియల్ కాంపోనెంట్లో కూడా రాష్ట్రాల వాటాను మరింత పెంచారు. దీని వల్ల తెలంగాణ వంటి ఆర్థిక ఒత్తిడిలో ఉన్న రాష్ట్రాలకు ఇది తీవ్రమైన దెబ్బగా మారనుంది.
2024–25లో తెలంగాణలో ఉపాధి హామీ పథకం అమలుకు మొత్తం ₹4,344.51 కోట్లు ఖర్చయ్యాయి. ఇందులో కూలీల వేతనాలకు ₹2,614.31 కోట్లు, పరిపాలనా నిర్వహణ ఖర్చులకు ₹29.24 కోట్లు ఉండగా, ఇవన్నీ ఇప్పటివరకు కేంద్ర ప్రభుత్వమే భరించింది. కొత్త విధానం అమల్లోకి వస్తే, ఈ మొత్తం మీద రాష్ట్రం తన 40 శాతం వాటాగా ₹1,137.52 కోట్లు భరించాల్సి ఉంటుంది.
ఇక మెటీరియల్ కాంపోనెంట్ కింద ఖర్చైన ₹1,500.96 కోట్లలో ఇప్పటికే రాష్ట్రం 25 శాతం వాటాగా ₹375.24 కోట్లు చెల్లించింది. కొత్త బిల్లు ప్రకారం దీనిపై మరో 15 శాతం అదనంగా ₹225.14 కోట్లు భరించాల్సి ఉంటుంది. ఈ రెండు భాగాలను కలిపితే, ఉపాధి హామీ పథకం కింద తెలంగాణపై పడే మొత్తం భారం ₹1,733.90 కోట్లకు చేరుతుంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇంత భారీ వాటాను భరించడం ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి శరాగతంగా మారనుంది. దీని ప్రభావంతో ఉపాధి కూలీలకు సకాలంలో వేతనాలు చెల్లించడం కష్టమవుతుందని, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. కేంద్రం తీసుకొచ్చిన ఈ మార్పులు సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని, రాష్ట్రాలపై ఆర్థిక భారం నెట్టివేస్తున్నాయన్న విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
