తెలంగాణ ఆర్థిక పరిస్థితిపై కీలక చర్చ మొదలైంది. రాష్ట్రానికి వచ్చిన ఆదాయం, చేసిన ఖర్చులు, తీసుకున్న అప్పులు, చెల్లించిన వడ్డీలు, పెన్షన్‌ వ్యయం, అభివృద్ధి పనుల కోసం చేసిన మూలధన వ్యయం వంటి అంశాలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఆగస్టు 2026 వరకు ఉన్న గణాంకాల ఆధారంగా చూస్తే.. వార్షిక ఆదాయ లక్ష్యంలో ఐదు నెలల్లో 32 శాతం మాత్రమే రాగా, వార్షిక నికర రుణ అంచనాలో 58 శాతానికి పైగా ఇప్పటికే సమీకరించినట్లు లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.
ఇవి కేవలం రాజకీయ ఆరోపణలు కాదని, కాగ్‌ గణాంకాల ఆధారంగా ఆర్థిక పరిస్థితిని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని చర్చ జరుగుతోంది. అయితే ఈ గణాంకాలు ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి ఐదు నెలలకు సంబంధించినవే. ఏడాది చివరి పరిస్థితిని ఇప్పుడే నిర్ణయించలేం.
ఆదాయం 32 శాతం.. అప్పు 58.65 శాతం
2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి తెలంగాణ రాష్ట్ర రెవెన్యూ రాబడి లక్ష్యం సుమారు రూ.2.41 లక్షల కోట్లుగా పేర్కొనబడింది. ఆగస్టు నాటికి రాష్ట్రానికి వచ్చిన రెవెన్యూ రాబడి రూ.77,535 కోట్లుగా ఉంది. ఇది వార్షిక లక్ష్యంలో సుమారు 32.14 శాతం.
మరోవైపు, ఏడాది మొత్తం నికర రుణాల అంచనా రూ.58,458 కోట్లుగా ఉండగా, తొలి ఐదు నెలల్లోనే రూ.34,285 కోట్ల నికర అప్పు సమీకరించినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. అంటే వార్షిక అప్పు అంచనాలో సుమారు 58.65 శాతం ఇప్పటికే పూర్తయింది.
ఇక్కడే కీలకమైన ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ఏడాదిలో ఇంకా ఏడు నెలలు మిగిలి ఉండగానే అప్పు అంచనాలో సగానికి పైగా ఎందుకు సమీకరించాల్సి వచ్చింది? ఈ అప్పులు ఏ అవసరాల కోసం తీసుకున్నారు? వాటిని ఏ రంగాల్లో వినియోగిస్తున్నారు? అనే అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.
బడ్జెట్‌లో మిగులు అంచనా.. ఆగస్టు నాటికి లోటు
2026–27 బడ్జెట్‌లో ప్రభుత్వం సుమారు రూ.6,857 కోట్ల రెవెన్యూ మిగులును అంచనా వేసినట్లు సమాచారం. అయితే ఆగస్టు నాటికి రెవెన్యూ ఖాతాలో సుమారు రూ.14,840 కోట్ల లోటు నమోదైనట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
రాష్ట్రానికి వచ్చిన రెవెన్యూ రాబడి రూ.77,535 కోట్లు కాగా, రెవెన్యూ వ్యయం రూ.92,376 కోట్లకు చేరింది. అంటే ఆదాయం కంటే రెగ్యులర్‌ ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉండటంతో రెవెన్యూ లోటు ఏర్పడింది.
అయితే తొలి ఐదు నెలల గణాంకాల ఆధారంగా ఏడాది చివరికి ఇదే స్థాయిలో లోటు కొనసాగుతుందని చెప్పలేం. రాబోయే నెలల్లో ఆదాయం పెరగడం, ఖర్చుల నియంత్రణ, కేంద్రం నుంచి వచ్చే నిధులు, ఇతర ఆర్థిక పరిణామాలు తుది ఫలితంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
వడ్డీ చెల్లింపుల భారం
ప్రభుత్వం తీసుకున్న అప్పులకు వడ్డీ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఆగస్టు నాటికి వడ్డీ చెల్లింపుల కోసం రూ.13,174 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు లెక్కలు చెబుతున్నాయి. ఏడాది మొత్తం వడ్డీ చెల్లింపుల అంచనా సుమారు రూ.21,304 కోట్లుగా పేర్కొనబడింది.
అంటే వార్షిక వడ్డీ అంచనాలో దాదాపు 61.84 శాతం తొలి ఐదు నెలల్లోనే ఖర్చయినట్లు తెలుస్తోంది. గతంలో తీసుకున్న రుణాలపై వడ్డీ చెల్లింపులకు ప్రభుత్వ ఆదాయంలో గణనీయమైన భాగం వెళ్తోంది.
అప్పు తీసుకోవడం మాత్రమే ఆర్థిక నిర్వహణలో ప్రధాన అంశం కాదు. తీసుకున్న అప్పును ఎక్కడ వినియోగిస్తున్నారు, దాని ద్వారా ఆస్తులు లేదా ఆదాయ వనరులు ఏర్పడుతున్నాయా, భవిష్యత్తులో రుణాలు మరియు వడ్డీలను ఎలా చెల్లిస్తారు అనే ప్రశ్నలు కూడా ముఖ్యమైనవే.
పెన్షన్లకు ఐదు నెలల్లోనే 84.74 శాతం ఖర్చు
2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి పెన్షన్‌ చెల్లింపుల కోసం సుమారు రూ.14,736 కోట్లు కేటాయించినట్లు సమాచారం. అయితే ఆగస్టు నాటికి రూ.12,487 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఇది వార్షిక కేటాయింపులో సుమారు 84.74 శాతం. ఇంకా ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏడు నెలలు మిగిలి ఉండటంతో, మిగిలిన కాలంలో పెన్షన్‌ చెల్లింపుల అవసరాలను ప్రభుత్వం ఎలా నిర్వహిస్తుందనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.
పెన్షన్‌ అనేది ప్రభుత్వానికి తప్పనిసరి బాధ్యత. కాబట్టి దానిని ఒక్కసారిగా తగ్గించడం సాధ్యం కాదు. అయితే తప్పనిసరి రెవెన్యూ ఖర్చులు పెరిగే కొద్దీ కొత్త అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు అందుబాటులో ఉండే ఆర్థిక వనరులపై ఒత్తిడి ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
మూలధన వ్యయం 26.26 శాతం మాత్రమే
రాష్ట్ర అభివృద్ధి, మౌలిక వసతులు, ప్రభుత్వ ఆస్తుల నిర్మాణం వంటి దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాల కోసం మూలధన వ్యయం కీలకంగా ఉంటుంది. 2026–27 బడ్జెట్‌లో మూలధన వ్యయం కోసం రూ.47,267 కోట్లు కేటాయించినట్లు సమాచారం.
ఆగస్టు నాటికి ఈ కేటాయింపులో రూ.12,412 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది సుమారు 26.26 శాతం. గత ఏడాది ఇదే కాలంలో మూలధన వ్యయం రూ.13,921 కోట్లుగా ఉండగా, ఈసారి రూ.12,412 కోట్లకు పరిమితమైనట్లు లెక్కలు పేర్కొంటున్నాయి.
మూలధన వ్యయం తక్కువగా ఉండటానికి కారణాలు ఏమిటి? రాబోయే ఏడు నెలల్లో అభివృద్ధి వ్యయం వేగం పెరుగుతుందా? ప్రాజెక్టుల అమలుకు ప్రభుత్వం ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుంది? అనే ప్రశ్నలకు తదుపరి నెలల గణాంకాల ద్వారా సమాధానాలు లభించాల్సి ఉంటుంది.
పన్నుల ద్వారా ఆదాయం వస్తున్నా.. ఖర్చులు ఎందుకు ఎక్కువ?
తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి ప్రధాన ఆదాయ వనరుల్లో పన్నుల ఆదాయం ఒకటి. ఆగస్టు నాటికి పన్నుల ద్వారా వచ్చిన ఆదాయంలో GST, సేల్స్‌ ట్యాక్స్‌, ఎక్సైజ్‌, స్టాంపులు మరియు రిజిస్ట్రేషన్లు, కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్ర వాటా వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
స్క్రిప్ట్‌లో పేర్కొన్న గణాంకాల ప్రకారం:
- GST ద్వారా సుమారు రూ.24,750 కోట్లు
- సేల్స్‌ ట్యాక్స్‌ ద్వారా సుమారు రూ.15,779 కోట్లు
- ఎక్సైజ్‌ ద్వారా సుమారు రూ.8,535 కోట్లు
- స్టాంపులు, రిజిస్ట్రేషన్ల ద్వారా సుమారు రూ.7,574 కోట్లు
- కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్ర వాటాగా సుమారు రూ.8,945 కోట్లు
రాష్ట్రానికి ఆదాయం రావడం లేదని చెప్పడం సరైన విశ్లేషణ కాదని, అసలు ప్రశ్న వచ్చిన ఆదాయం కంటే ఖర్చు ఎందుకు ఎక్కువగా ఉంది అనేదేనని ఆర్థిక చర్చలో ప్రస్తావన వస్తోంది.
మొత్తం రాబడులు, మొత్తం వ్యయాల మధ్య తేడా
కాగ్‌ గణాంకాల్లో మొత్తం రాబడులు రూ.1,11,840 కోట్లు, మొత్తం వ్యయం రూ.1,04,789 కోట్లుగా కనిపిస్తున్నట్లు స్క్రిప్ట్‌లో పేర్కొన్నారు. ఈ లెక్కలను మాత్రమే చూస్తే ప్రభుత్వానికి మిగులు ఉన్నట్లు అనిపించవచ్చు.
అయితే మొత్తం రాబడుల్లో మూలధన రాబడులు, రుణాల ద్వారా వచ్చిన మొత్తాలు కూడా ఉండవచ్చు. అందువల్ల మొత్తం రాబడులు ఎక్కువగా ఉన్నాయనే కారణంతో రాష్ట్రం రెగ్యులర్‌ కార్యకలాపాల్లో మిగులులో ఉందని నిర్ధారించలేం.
రాష్ట్ర సాధారణ ఆర్థిక పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలంటే రెవెన్యూ రాబడి, రెవెన్యూ వ్యయం మధ్య ఉన్న తేడాను పరిశీలించాలి. ఈ లెక్కల్లోనే రూ.14,840 కోట్ల రెవెన్యూ లోటు నమోదైనట్లు సమాచారం.
ప్రైమరీ డెఫిసిట్‌పై మరో ప్రశ్న
ఆగస్టు నాటికి ప్రైమరీ డెఫిసిట్‌ సుమారు రూ.21,110 కోట్లుగా ఉన్నట్లు స్క్రిప్ట్‌లో పేర్కొన్నారు. ఏడాది మొత్తం ప్రైమరీ డెఫిసిట్‌ అంచనా రూ.37,154 కోట్లుగా ఉండగా, తొలి ఐదు నెలల్లోనే సుమారు 56.82 శాతం నమోదైనట్లు లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.
ప్రైమరీ డెఫిసిట్‌ అనేది వడ్డీ చెల్లింపులను మినహాయించి ప్రభుత్వ ఆర్థిక లోటును అర్థం చేసుకునే ఒక సూచిక. ఈ గణాంకాన్ని కూడా మొత్తం బడ్జెట్‌ పరిస్థితి, అప్పుల వినియోగం, రెవెన్యూ రాబడి, ఖర్చుల నేపథ్యంతో కలిపి పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
అప్పులు ఎక్కడ వినియోగిస్తున్నారు?
ప్రభుత్వం అప్పులు తీసుకోవడం అనేది స్వతహాగా ఆర్థిక సంక్షోభానికి సంకేతం కాదు. మౌలిక వసతులు, రహదారులు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, ఆసుపత్రులు, ఇతర ఆస్తుల నిర్మాణం కోసం రుణాలను వినియోగిస్తే దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు కలిగే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే రోజువారీ రెవెన్యూ ఖర్చులను నిర్వహించడానికి అప్పులపై ఆధారపడటం పెరిగితే, భవిష్యత్తులో రుణ చెల్లింపులు మరియు వడ్డీ భారం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల అప్పు ఎంత తీసుకున్నారు అనే అంశంతో పాటు, ఆ మొత్తాన్ని ఏ అవసరాలకు వినియోగించారు అనేది కూడా ప్రజలకు తెలియాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం.
ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాల్సిన ప్రశ్నలు
తెలంగాణ ఆర్థిక గణాంకాల నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం వివరణ ఇవ్వాల్సిన కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు ఉన్నాయి:
- వార్షిక నికర రుణ అంచనాలో 58.65 శాతం తొలి ఐదు నెలల్లోనే ఎందుకు సమీకరించారు?
- బడ్జెట్‌లో రెవెన్యూ మిగులు అంచనా ఉన్నప్పటికీ, ఆగస్టు నాటికి రెవెన్యూ లోటు ఎందుకు ఏర్పడింది?
- వడ్డీ చెల్లింపులు మిగిలిన నెలల్లో ఎంతవరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది?
- పెన్షన్‌ కేటాయింపులో 84.74 శాతం ఇప్పటికే ఖర్చయిన నేపథ్యంలో మిగిలిన అవసరాలను ఎలా నిర్వహిస్తారు?
- మూలధన వ్యయం 26.26 శాతం వద్ద ఉండటానికి కారణాలు ఏమిటి?
- తీసుకున్న అప్పులను ఏ రంగాల్లో, ఏ ప్రాజెక్టుల కోసం వినియోగించారు?
- రెవెన్యూ రాబడి, రెవెన్యూ వ్యయం మధ్య అంతరాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుంది?
ముగింపు
ఆగస్టు 2026 వరకు ఉన్న గణాంకాల ప్రకారం.. తెలంగాణ రాష్ట్రానికి వచ్చిన రెవెన్యూ రాబడి వార్షిక లక్ష్యంలో 32.14 శాతంగా ఉండగా, నికర రుణాల అంచనాలో 58.65 శాతం ఇప్పటికే సమీకరించినట్లు సమాచారం. అదే సమయంలో రెవెన్యూ లోటు, వడ్డీ చెల్లింపులు, పెన్షన్‌ వ్యయం, మూలధన వ్యయం వంటి అంశాలు ఆర్థిక నిర్వహణపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
అయితే ఈ గణాంకాలు ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి ఐదు నెలలకు సంబంధించినవే. ఏడాది చివరికి రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది అనేది రాబోయే నెలల్లో వచ్చే ఆదాయం, ఖర్చులు, అప్పులు, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రజలకు కావాల్సింది రాజకీయ ఆరోపణలు మాత్రమే కాదు. రాష్ట్రానికి ఎంత ఆదాయం వస్తోంది? ఎంత ఖర్చవుతోంది? ఎంత అప్పు తీసుకుంటున్నారు? ఆ అప్పు ఎక్కడ వినియోగిస్తున్నారు? భవిష్యత్తులో రుణ భారాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తారు? అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ఎంత నిధులు కేటాయిస్తున్నారు? అనే ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం పారదర్శకంగా సమాధానాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.
తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన అసలు చిత్రం తదుపరి నెలల గణాంకాలు, బడ్జెట్‌ అమలు వివరాలు, కాగ్‌ నివేదికల ద్వారా మరింత స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.
