జన్ విశ్వాస్ రూల్స్ అమలు: ఫార్మా తప్పులకు జైలు కాదు, ఫైన్‌తో పరిష్కారం?

రాష్ట్రంలో ఫార్మా కంపెనీలు, మెడికల్ షాపులపై అమలవుతున్న నిబంధనల్లో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన జన్ విశ్వాస్ చట్టం–2023 ఆధారంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొత్త మార్గదర్శకాలను అమల్లోకి తీసుకువచ్చింది. ఈ కొత్త నిబంధనల ప్రకారం కొన్ని రకాల తప్పులకు ఇకపై కోర్టు కేసులు కాకుండా జరిమానాతోనే పరిష్కారం చేసుకునే అవకాశం కల్పించబడింది.

ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ఆరోగ్య శాఖ జీఓ జారీ చేసి, డ్రగ్ కంట్రోల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (DCA) డైరెక్టర్ జనరల్‌ను “కాంపౌండింగ్ అథారిటీ”గా నియమించింది. అంటే ఏ కేసులో ఫైన్ విధించాలి, ఏది కోర్టుకు వెళ్లాలి అన్నది ఈ అధికారి నిర్ణయిస్తారు.

ఈ కొత్త విధానం ముఖ్యంగా ఫార్మా కంపెనీలు, మెడికల్ షాపులకు ఉపశమనం కలిగించేలా రూపొందించబడింది. ప్యాకేజింగ్‌లో చిన్న తప్పులు, లేబుల్ వివరాల్లో లోపాలు, రికార్డుల నిర్వహణలో తేడాలు వంటి అంశాలు ఇకపై క్రిమినల్ కేసులుగా కాకుండా “టెక్నికల్ లోపాలు”గా పరిగణించబడతాయి. అలాంటి సందర్భాల్లో కోర్టు చుట్టూ తిరగకుండా, కేవలం జరిమానా చెల్లించి సమస్యను ముగించుకోవచ్చు.

డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మోటిక్స్ చట్టంలోని సెక్షన్ 27 కింద తీవ్రమైన నేరాలు—నకిలీ మందులు, కల్తీ ఔషధాలు—మాత్రం యథాతథంగా కఠిన శిక్షలకు లోబడి ఉంటాయి. కానీ 27(D) కింద వచ్చే సబ్-స్టాండర్డ్ లేదా టెక్నికల్ లోపాలకు మాత్రం ఈ సడలింపు వర్తిస్తుంది.

ఉదాహరణకు, ఒక టాబ్లెట్ నిర్దిష్ట సమయంలో కరిగి రక్తంలో కలవకపోయినా, లేదా మందులో యాక్టివ్ పదార్థం కొంత తక్కువగా ఉన్నా—ఇవి ఇప్పటివరకు శిక్షార్హ నేరాలుగా పరిగణించేవారు. ఇప్పుడు అలాంటి లోపాలను జరిమానాతో పరిష్కరించే అవకాశం ఉంటుంది.

ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయాన్ని “ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్”లో భాగంగా తీసుకున్నట్లు చెబుతోంది. చిన్న చిన్న తప్పుల కోసం కంపెనీలు ఏళ్ల తరబడి కోర్టు కేసుల్లో ఇరుక్కుపోవడం తగ్గుతుందని, కోర్టులపై ఉన్న భారం కూడా తగ్గుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

అయితే ఈ నిర్ణయంపై తీవ్ర ఆందోళనలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా వైద్య నిపుణులు, ప్రజారోగ్య కార్యకర్తలు ఈ మార్పులను విమర్శిస్తున్నారు. ప్రాణాలకు సంబంధించిన ఔషధాల్లో నాణ్యత లోపాలను “టెక్నికల్ తప్పులు”గా తీసుకోవడం ప్రమాదకరమని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు.

మందు సరిగ్గా పనిచేయకపోయినా, దాని ప్రభావం తక్కువగా ఉన్నా కేవలం ఫైన్‌తో సరిపెట్టడం వల్ల కంపెనీలు నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించే అవకాశముందని అంటున్నారు. “జరిమానా చెల్లిస్తే సరిపోతుంది” అన్న భావన పెరిగితే ప్రజారోగ్యం ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.

మొత్తంగా చూస్తే ఈ కొత్త విధానం వ్యాపారాలకు ఊరటనిచ్చే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రజల ఆరోగ్య భద్రతపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందన్నది కీలక ప్రశ్నగా మారింది. ఈ నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాతే అసలు ఫలితాలు స్పష్టమవుతాయి.