హైదరాబాద్లోని చంచల్గూడ జైలు ఇప్పుడు ఒక వినూత్న ప్రయోగానికి వేదికగా మారింది. సాధారణంగా జైలు అంటే అందరికీ భయం, చీకటి గదులు, కఠినమైన శిక్షలు, ఖైదీల జీవితం గుర్తుకు వస్తాయి. కానీ ఇప్పుడు అదే జైలు ఒక ప్రత్యేక పర్యాటక కేంద్రంగా మారబోతోంది. “ఫీల్ ద జైల్” పేరుతో ప్రారంభించిన ఈ కొత్త కార్యక్రమం ప్రస్తుతం ప్రజల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది.
శివ ప్రతాప్ శుక్లా ఈ కొత్త బ్లాక్ను అధికారికంగా ప్రారంభించారు. ఇందులో ముఖ్యంగా రెండు ప్రత్యేక ఆకర్షణలు ఉన్నాయి. ఒకటి జైల్ మ్యూజియం కాగా, మరొకటి “ఫీల్ ద జైల్” అనుభవం. ఇప్పటికే గోవా, కోల్కతా వంటి నగరాల్లో జైల్ మ్యూజియంలు ప్రజాదరణ పొందగా, ఇప్పుడు హైదరాబాద్ కూడా ఆ జాబితాలో చేరింది.
ఈ జైల్ మ్యూజియంలో వందల ఏళ్ల జైలు చరిత్రను భద్రపరిచారు. నిజాం కాలంలో ఖైదీలకు విధించిన శిక్షలు, అప్పటి జైలు విధానాలు, ఖైదీలు ఉపయోగించిన వస్తువులు, పాత రికార్డులు, సంఖ్యలు వంటి ఎన్నో అరుదైన అంశాలను ప్రదర్శనకు ఉంచారు. ముఖ్యంగా విద్యార్థులు, చరిత్రాభిమానులు, పరిశోధకులకు ఇది ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని అందించబోతోంది.
అయితే ఈ ప్రాజెక్ట్లో ప్రధాన ఆకర్షణ “ఫీల్ ద జైల్” కాన్సెప్ట్. ఇందులో సాధారణ ప్రజలు కూడా ఒక రోజు పాటు ఖైదీ జీవితాన్ని అనుభవించవచ్చు. నిర్ణీత ఫీజు చెల్లించి ముందుగా రిజర్వేషన్ చేసుకుంటే, జైలు అధికారులు వారికి ఖైదీలు వేసుకునే దుస్తులు ఇస్తారు. ఆ రోజు పూర్తి జైలు నియమ నిబంధనలు పాటించాల్సి ఉంటుంది. జైలు మెనూ ప్రకారం తయారైన ఆహారం తినాలి. ఖైదీల మాదిరిగానే నిద్రలేవడం, రోజువారీ పనులు చేయడం వంటి అనుభవాలను ఎదుర్కోవాలి.
జైలు గదుల నిశ్శబ్దం, అక్కడి కఠిన వాతావరణం, కట్టుబాట్లు చూసినప్పుడు బయట మనం అనుభవిస్తున్న స్వేచ్ఛ ఎంత విలువైనదో అర్థమవుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా యువతలో నేరాలపై అవగాహన పెంచడం, నేరాలకు దూరంగా ఉండేలా మానసికంగా ప్రభావితం చేయడం ఈ కార్యక్రమం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశమని జైలు శాఖ అధికారులు వెల్లడిస్తున్నారు.
సినిమాల్లో చూపించినట్లుగా జైలు జీవితం సరదాగా ఉండదని, ప్రతి నిమిషం ఎంత కఠినంగా ఉంటుందో ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా అనుభవిస్తే నేరాలపై వారి దృక్పథం మారుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. ఒక రకంగా చూస్తే ఇది నేరరహిత సమాజం కోసం చేస్తున్న సామాజిక అవగాహన కార్యక్రమంగా చెప్పవచ్చు.
ఇక టూరిజం పరంగా కూడా ఇది హైదరాబాద్కు కొత్త ఆకర్షణగా మారే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. చరిత్ర, సామాజిక అవగాహన, ప్రత్యక్ష అనుభవం — ఈ మూడు అంశాలను కలిపి రూపొందించిన ఈ “ఫీల్ ద జైల్” కాన్సెప్ట్ ఇప్పుడు నగరంలో హాట్ టాపిక్గా మారింది.
