హైదరాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లో జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ నుంచి వెలువడుతున్న వ్యర్థాలు, రసాయనాలతో చెరువులు కలుషితమవుతున్నాయని స్థానికులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ కాలుష్యం కారణంగా భూగర్భ జలాలు కూడా కలుషితమవుతున్నాయని, పశువులు మృత్యువాత పడుతున్నాయని, ప్రజలు వివిధ అనారోగ్య సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపాలని డిమాండ్ చేస్తూ బీజేపీ నాయకులు ఎడులాబాద్ నుంచి జవహర్‌నగర్ వరకు నాలుగు రోజుల పాదయాత్రకు శ్రీకారం చుట్టారు.
సుమారు 60 కిలోమీటర్ల మేర సాగే ఈ పాదయాత్రలో ఎంపీలు, ఎమ్మెల్సీలు, ఎమ్మెల్యేలు, పార్టీ నాయకులు పాల్గొంటారని నిర్వాహకులు వెల్లడించారు. సమస్య పరిష్కారమయ్యే వరకు పోరాటం కొనసాగిస్తామని వారు స్పష్టం చేశారు.
కలుషిత నీటితో పశువులు మృత్యువాత.. ప్రజల్లో ఆందోళన
జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ నుంచి వెలువడుతున్న వ్యర్థ ద్రవాలు చెరువుల్లో కలవడం వల్ల నీరు కలుషితమవుతోందని స్థానికులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ నీటిని తాగిన ఆవులు, గేదెలు, గొర్రెలు చనిపోతున్నాయని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. చెరువుల్లోని నీరు బోర్లు, బావుల్లోకి చేరడంతో తాగునీరు, గృహ అవసరాల కోసం ఉపయోగించే నీరు కూడా కలుషితమవుతోందని చెబుతున్నారు.
కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆ నీటితో వంట చేస్తే ఆహారం రంగు మారుతోందని, స్నానం చేసిన తర్వాత చర్మంపై దద్దుర్లు, బొబ్బలు వస్తున్నాయని స్థానికులు పేర్కొంటున్నారు. గాలి కాలుష్యం వల్ల శ్వాసకోశ సమస్యలు కూడా పెరుగుతున్నాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ ఆరోపణల నేపథ్యంలో చెరువులు, బోర్లు, బావుల నీటి నాణ్యతను శాస్త్రీయంగా పరీక్షించి, కాలుష్యానికి కారణాలను గుర్తించాలని స్థానికులు కోరుతున్నారు.
క్యాన్సర్, కిడ్నీ సమస్యలతో బాధపడుతున్నామంటున్న గ్రామస్థులు
ఈ ప్రాంతంలో వందలాది మంది కిడ్నీ సమస్యలతో డయాలసిస్ చేయించుకుంటున్నారని, క్యాన్సర్ బాధితులు కూడా అధికంగా ఉన్నారని స్థానికులు చెబుతున్నారు. దీర్ఘకాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధులతో పలువురు ఇబ్బందులు పడుతున్నారని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
గ్రామానికి చెందిన సుశీలమ్మ అనే మహిళ క్యాన్సర్‌తో మరణించిందని ప్రస్తావిస్తూ, ఇలాంటి మరణాలు, అనారోగ్య సమస్యలు తమ కుటుంబాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్నాయని స్థానికులు పేర్కొంటున్నారు.
అయితే, ఈ వ్యాధులకు డంప్‌యార్డ్ లేదా చెరువుల కాలుష్యమే ప్రత్యక్ష కారణమని నిర్ధారించడానికి వైద్య, పర్యావరణ పరిశోధనలు అవసరం. వ్యాధుల వివరాలు, నీరు మరియు గాలి నమూనాల పరీక్షలు, ప్రజారోగ్య అధ్యయనాల ఆధారంగా సంబంధాన్ని నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది.
మత్స్యకార కుటుంబాల జీవనోపాధిపై తీవ్ర ప్రభావం
వేదిలాబాద్ చెరువు సహా ఈ ప్రాంతంలోని పలు చెరువులు ఒకప్పుడు స్వచ్ఛమైన నీటితో కళకళలాడేవని, వేలాది కుటుంబాలు వ్యవసాయం, చేపల వేటపై ఆధారపడి జీవించేవని స్థానికులు చెబుతున్నారు. అయితే, మూసీ నది కాలుష్యం, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు, జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ నుంచి వెలువడుతున్న కలుషిత ద్రవాలు చెరువుల్లో కలవడంతో జలచరాలు అంతరించిపోతున్నాయని ఆరోపిస్తున్నారు.
చేపల వేటనే ప్రధాన జీవనాధారంగా చేసుకున్న కుటుంబాలకు ఇప్పుడు ఉపాధి దొరకడం కష్టంగా మారిందని మత్స్యకారులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. చేపలు పట్టి విక్రయించలేని పరిస్థితి ఏర్పడటంతో కుటుంబ పోషణ, పిల్లల చదువులు, వైద్య ఖర్చులు భారంగా మారాయని చెబుతున్నారు.
ఈ ప్రాంతంలో సుమారు 350 మత్స్యకార కుటుంబాలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయని స్థానికులు పేర్కొంటున్నారు. కుటుంబ సభ్యుల్లో ఒకరు క్యాన్సర్‌తో మరణించడంతో పిల్లలను పోషించుకోవడం కష్టంగా మారిందని కొందరు తమ బాధను వెల్లడించారు.
ప్రైవేటు ఉద్యోగాల్లో నెలకు సుమారు రూ.15,000 వరకు మాత్రమే ఆదాయం వస్తోందని, ఇంటి ఖర్చులు, పిల్లల ఫీజులు, వైద్య అవసరాలకు ఆ మొత్తం సరిపోవడం లేదని వారు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
మూసీ ప్రక్షాళన ఆశలు.. జవహర్‌నగర్ కాలుష్యంపై ఆందోళన
మూసీ నదిని శుద్ధి చేస్తే తమ ప్రాంతంలో పరిస్థితులు మెరుగుపడతాయని ఆశించామని స్థానికులు చెబుతున్నారు. అయితే, ఒకవైపు మూసీ కాలుష్యం, మరోవైపు జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ నుంచి వెలువడుతున్న వ్యర్థాల కారణంగా తమ సమస్యలు మరింత తీవ్రమయ్యాయని ఆరోపిస్తున్నారు.
చెరువుల నీరు కలుషితమవడం, భూగర్భ జలాల నాణ్యత తగ్గడం, పశువులు చనిపోవడం, చేపల వేటపై ఆధారపడిన కుటుంబాలకు ఉపాధి దెబ్బతినడం వంటి సమస్యలతో తమ జీవనం దుర్భరంగా మారిందని గ్రామస్థులు పేర్కొంటున్నారు.
ఈ సమస్యలపై గతంలోనూ పలుమార్లు అధికారులను, ప్రజాప్రతినిధులను కలిసి విజ్ఞప్తులు చేసినప్పటికీ శాశ్వత పరిష్కారం లభించలేదని వారు ఆరోపిస్తున్నారు.
సీఎం రేవంత్‌రెడ్డికి బీజేపీ ఎంపీ విజ్ఞప్తి
ఈ పాదయాత్ర సందర్భంగా మాట్లాడిన బీజేపీ ఎంపీ, గతంలో ఈ ప్రాంతానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన సమయంలో రేవంత్‌రెడ్డి కూడా జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ సమస్యపై జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ (NGT), సుప్రీంకోర్టులో న్యాయపోరాటం చేశారని గుర్తుచేశారు.
ప్రస్తుతం రేవంత్‌రెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టి మూడేళ్లు గడిచినా సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభించలేదని విమర్శించారు. గతంలో ప్రజల తరఫున పోరాడిన నాయకుడిగా, ఇప్పుడు ముఖ్యమంత్రిగా ఈ ప్రాంత ప్రజల కష్టాలను అర్థం చేసుకుని తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు.
అఖిలపక్ష ప్రతినిధులు గతంలో ముఖ్యమంత్రిని కలిసి ఈ సమస్యను పరిష్కరించాలని విజ్ఞప్తి చేసినప్పటికీ, పరిస్థితిలో ఆశించిన మార్పు కనిపించడం లేదని నాయకులు పేర్కొన్నారు.
ఆధునిక సాంకేతికతతో వ్యర్థాల నిర్వహణ చేపట్టాలని డిమాండ్
హైదరాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లో మానవ నివాసాలకు దూరంగా 20 నుంచి 30 ప్రాంతాల్లో ఆధునిక వ్యర్థాల నిర్వహణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని బీజేపీ నాయకులు డిమాండ్ చేశారు. ప్రస్తుతం జవహర్‌నగర్‌లో పేరుకుపోయిన చెత్తను శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో నిర్వహించడంతో పాటు, కొత్తగా అక్కడికి చెత్త తరలించడాన్ని నిలిపివేసే దిశగా ప్రణాళిక రూపొందించాలని కోరారు.
చెత్త నుంచి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయడం, వ్యవసాయానికి ఉపయోగపడే సేంద్రియ ఎరువులను తయారు చేయడం వంటి పద్ధతులను పరిశీలించాలని సూచించారు. వ్యర్థాల నుంచి వెలువడే కలుషిత ద్రవాలు, మీథేన్ వాయువు పర్యావరణానికి హాని కలిగించకుండా ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించాలని డిమాండ్ చేశారు.
జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు సుమారు రూ.2,000 కోట్ల నుంచి రూ.3,000 కోట్ల వరకు ఖర్చు చేస్తే సరిపోతుందని నాయకుడు అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే, ఈ అంచనా వ్యయం, ప్రతిపాదిత సాంకేతిక పరిష్కారాల సాధ్యాసాధ్యాలను నిపుణుల అధ్యయనం, ప్రాజెక్టు నివేదిక ఆధారంగా నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది.
చెత్త నుంచి వెలువడే మీథేన్‌పై ఆందోళన
డంప్‌యార్డ్‌లో పేరుకుపోయిన వ్యర్థాల నుంచి మీథేన్ వంటి వాయువులు వెలువడే అవకాశం ఉందని పర్యావరణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తుంటారు. మీథేన్ ఒక శక్తివంతమైన గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు. వ్యర్థాల నిర్వహణలో భాగంగా గ్యాస్‌ను సేకరించడం, శుద్ధి చేయడం, అవసరమైతే విద్యుత్ ఉత్పత్తికి వినియోగించడం వంటి చర్యలు పర్యావరణ ప్రభావాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు.
జవహర్‌నగర్‌లో గ్యాస్ ఉద్గారాల స్థాయి ఎంత? కలుషిత ద్రవాలు ఎంత మేరకు బయటకు వస్తున్నాయి? వాటి ప్రభావం చుట్టుపక్కల చెరువులు, భూగర్భ జలాలపై ఎంత ఉంది? అనే అంశాలపై స్వతంత్ర శాస్త్రీయ పరిశీలన జరపాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
డంప్‌యార్డ్ పరిసరాల్లో భద్రత, ప్రజారోగ్యంపై చర్యలు అవసరం
డంప్‌యార్డ్ పరిసరాల్లో వీధి కుక్కలు గుంపులుగా సంచరిస్తూ ప్రజలను, ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలను వెంటాడడం, కరవడం వంటి ఘటనలు జరుగుతున్నాయని నాయకులు ఆరోపించారు. ఈ సమస్యపైనా సంబంధిత అధికారులు దృష్టి సారించాలని కోరారు.
ప్రజలకు సురక్షితమైన తాగునీరు అందించడం, కలుషిత చెరువుల వినియోగంపై అవసరమైన హెచ్చరికలు జారీ చేయడం, నీరు మరియు గాలి నాణ్యతను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించడం, ప్రభావిత కుటుంబాలకు వైద్య సహాయం అందించడం వంటి చర్యలు తక్షణం చేపట్టాలని స్థానికులు కోరుతున్నారు.
సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే భారీ ఉద్యమం
జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్ సమస్యపై నాలుగు రోజుల పాటు సుమారు 60 కిలోమీటర్ల పాదయాత్ర నిర్వహించి, చివరగా జవహర్‌నగర్‌లో బహిరంగ సభ ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు బీజేపీ నాయకులు తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమంలో ఎంపీలు, ఎమ్మెల్సీలు, ఎమ్మెల్యేలు, పార్టీ నాయకులు పాల్గొంటారని వెల్లడించారు.
ప్రజల ఆరోగ్యం, జీవనోపాధి, పర్యావరణ పరిరక్షణకు సంబంధించిన ఈ సమస్యను ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని వారు హెచ్చరించారు. శాశ్వత పరిష్కారం చూపకపోతే ఈ ప్రాంత ప్రజలను సమీకరించి భారీ ఉద్యమం చేపడతామని స్పష్టం చేశారు.
ముగింపు
జవహర్‌నగర్ డంప్‌యార్డ్, మూసీ కాలుష్యం, చెరువుల నీటి నాణ్యతపై స్థానికులు వ్యక్తం చేస్తున్న ఆందోళనలు ప్రజారోగ్యం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, జీవనోపాధి వంటి కీలక అంశాలను ముందుకు తెస్తున్నాయి. కాలుష్యానికి అసలు కారణాలను గుర్తించేందుకు స్వతంత్ర శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు నిర్వహించడం, నీరు మరియు గాలి నాణ్యతను పరీక్షించడం, ప్రభావిత కుటుంబాలకు వైద్య సహాయం అందించడం అత్యవసరం.
అలాగే, వ్యర్థాల నిర్వహణకు ఆధునిక సాంకేతిక పరిష్కారాలను అమలు చేస్తూ, డంప్‌యార్డ్ వల్ల ప్రజలకు కలుగుతున్న ఇబ్బందులను తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రకటించాలి. స్థానికుల ఫిర్యాదులను పరిశీలించి, బాధ్యతాయుతమైన మరియు దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం చూపడమే ఈ సమస్యకు కీలకం.
