దేశవ్యాప్తంగా డీలిమిటేషన్ (సీట్ల పునర్విభజన) అంశంపై తీవ్ర చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఈ ప్రక్రియ వల్ల కొన్ని రాష్ట్రాలు నష్టపోతాయనే భయం వ్యక్తమవుతోంది. అయితే “ఏ రాష్ట్రం కూడా నష్టపోదు” అని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ హామీ ఇవ్వడం ఈ చర్చకు మరింత ప్రాధాన్యత తెచ్చింది.
లోక్సభలో జరిగిన చర్చలో పాల్గొన్న ప్రధాని, తూర్పు నుంచి పడమర వరకు, ఉత్తరం నుంచి దక్షిణం వరకు ఏ రాష్ట్రానికీ అన్యాయం జరగదని స్పష్టం చేశారు. సీట్ల పెంపు అన్ని రాష్ట్రాల్లో సమాన నిష్పత్తిలో జరుగుతుందని తెలిపారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం డీలిమిటేషన్ బిల్లుతో పాటు మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును కూడా ప్రవేశపెట్టింది. మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్ కల్పించే ఈ బిల్లుకు అధికార, ప్రతిపక్షాల నుంచి విస్తృత మద్దతు లభించింది. అయితే డీలిమిటేషన్ అంశంపై మాత్రం విభేదాలు వ్యక్తమయ్యాయి.
ప్రతిపక్షాల ఆందోళన ఏమిటి?
ప్రతిపక్షాల ప్రధాన వాదన ఏమిటంటే – పాత జనాభా లెక్కల ఆధారంగా డీలిమిటేషన్ చేస్తే కొన్ని రాష్ట్రాలు, ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలు నష్టపోతాయని. ప్రస్తుతం పెరిగిన జనాభా, మారిన జనసంఖ్యా గణాంకాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా సీట్లు కేటాయిస్తే అసమానతలు వస్తాయని అంటున్నారు.
మహిళా రిజర్వేషన్కు మద్దతు
మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును మాత్రం అన్ని పార్టీలు స్వాగతిస్తున్నాయి. స్థానిక సంస్థల్లో ఇప్పటికే 50% వరకు మహిళా రిజర్వేషన్ అమలులో ఉండటంతో, ఇప్పుడు లోక్సభ, అసెంబ్లీల్లో కూడా అదే విధంగా అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
బిల్లుల ఆమోదానికి గణాంకాలు
ఈ బిల్లులు రాజ్యాంగ సవరణకు చెందినవి కావడంతో, లోక్సభలో 2/3 మెజారిటీ అవసరం.
- మొత్తం సభ్యులు: సుమారు 540
- అవసరమైన మద్దతు: 360 ఓట్లు
- NDA బలం: 293
- మిగతా ఓట్లు ప్రతిపక్షాల నుంచి అవసరం
రాజ్యసభలో కూడా ఇలాంటి మెజారిటీ అవసరం ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, దేశంలోని కనీసం సగం రాష్ట్రాలు (14 రాష్ట్రాలు) ఈ సవరణను ఆమోదించాలి.
తెలంగాణపై ప్రభావం
ప్రస్తుతం తెలంగాణలో 17 లోక్సభ స్థానాలు ఉన్నాయి. డీలిమిటేషన్ తర్వాత ఇవి 26కి పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే ఈ పెంపు ఎలా అమలు అవుతుంది, ఏ నిష్పత్తిలో జరుగుతుంది అనేది ఇంకా స్పష్టత లేదు.
కులగణనపై సందేహాలు
ఇటీవల విడుదలైన కులగణన గణాంకాలపై కూడా అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. గత లెక్కలతో పోలిస్తే పెద్దగా మార్పులు కనిపించకపోవడం, సర్వే పూర్తిగా జరగలేదనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
ముగింపు:
మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుకు దేశవ్యాప్తంగా మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, డీలిమిటేషన్ బిల్లుపై ఇంకా అనేక సందేహాలు ఉన్నాయి. కేంద్రం ఇచ్చిన హామీలను ఎలా అమలు చేస్తుందో, రాష్ట్రాల ఆమోదం ఎలా ఉంటుందో అన్నదే ఇప్పుడు కీలక అంశంగా మారింది.
