తెలంగాణలో ఎల్‌నినో ప్రభావంతో కరవు పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశాల నేపథ్యంలో తాగునీటి సరఫరాపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. హైదరాబాద్‌లో తాగునీటి కొరత రాకుండా చూడాలని, నీటి నాణ్యత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ పడకూడదని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి అధికారులను ఆదేశించారు. నగరంలోని కోర్ అర్బన్ ప్రాంతంలో మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాలు (STPలు) 100 శాతం సామర్థ్యంతో పనిచేయాలని, శుద్ధి చేసిన నీటిని నిర్మాణ పనులు, మెట్రో రైలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, పార్కులు, రోడ్ల శుభ్రత వంటి అవసరాలకు వినియోగించాలని సూచించారు.
బుధవారం ఎంసీఆర్‌హెచ్‌ఆర్‌డీ బుద్ధ పౌవిలియన్‌లో తాగునీటి సరఫరా, ఎస్టీపీల నిర్మాణం, శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగంపై సీఎం సమీక్ష నిర్వహించారు. జలాశయాల్లో నీటి మట్టాలను నిరంతరం పర్యవేక్షించాలని, తాగునీటి సరఫరాలో అంతరాయాలు ఏర్పడకుండా అధికారులు అప్రమత్తంగా ఉండాలని స్పష్టం చేశారు.
STPలు 100 శాతం సామర్థ్యంతో పనిచేయాలి
హైదరాబాద్ కోర్ అర్బన్ ప్రాంతంలోని అన్ని మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాలు పూర్తి సామర్థ్యంతో పనిచేసేలా చర్యలు తీసుకోవాలని సీఎం ఆదేశించారు. ఎస్టీపీల పనితీరును కమాండ్ కంట్రోల్ సెంటర్‌తో అనుసంధానించి నిరంతరం పర్యవేక్షించాలని సూచించారు.
శుద్ధి చేసిన నీటిని వృథా చేయకుండా వివిధ అవసరాలకు వినియోగించాలని పేర్కొన్నారు. నిర్మాణ రంగంలో శుద్ధి చేసిన నీటిని ఉపయోగించాలనే నిబంధనను కచ్చితంగా అమలు చేయాలని అధికారులకు సూచించారు. ప్రైవేట్ సంస్థలు కూడా ఎస్టీపీలను ఏర్పాటు చేసుకునేలా ప్రోత్సహించాలని, డేటా సెంటర్లకు అవసరమైన చోట శుద్ధి చేసిన నీటిని సరఫరా చేసే అవకాశాలను పరిశీలించాలని ఆదేశించారు.
సచివాలయం, మెట్రో, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో శుద్ధి చేసిన నీరు
సచివాలయం, ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం (CMO), ఔటర్ రింగ్ రోడ్, మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టులు, ఇతర ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో పచ్చదనం నిర్వహణతో పాటు అవసరమైన పనులకు శుద్ధి చేసిన నీటిని వినియోగించాలని సీఎం సూచించారు.
ప్రజా పార్కుల్లో మొక్కల సంరక్షణ, రోడ్ల శుభ్రత, భవన నిర్మాణ పనులకు ఈ నీటిని ఉపయోగించాలని తెలిపారు. ముఖ్యంగా కోర్ అర్బన్ ప్రాంతంలోని మెట్రో ప్రాజెక్టులు, కార్యాలయాలకు శుద్ధి చేసిన నీటిని సరఫరా చేసే వ్యవస్థను పటిష్టం చేయాలని ఆదేశించారు.
దీనివల్ల తాగునీటిని ఇతర అవసరాలకు వినియోగించాల్సిన పరిస్థితి తగ్గి, నగరంలో తాగునీటి వనరులపై ఒత్తిడిని నియంత్రించవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
తాగునీటి సరఫరాపై హైడ్రా పర్యవేక్షణ
నగరంలో తాగునీటి కొరత రాకుండా అధికారులు ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవాలని రేవంత్ రెడ్డి సూచించారు. జలాశయాల్లో నీటి మట్టాలను ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలిస్తూ సరఫరా వ్యవస్థను పర్యవేక్షించాలని స్పష్టం చేశారు.
నీటి నాణ్యత విషయంలో రాజీ పడకూడదని, ప్రజలకు సురక్షితమైన తాగునీరు అందేలా చూడాలని ఆదేశించారు. గ్రీన్ ట్యాంకర్లకు సంబంధించి టోల్‌ఫ్రీ నంబర్‌ను ప్రారంభించే అంశాన్ని కూడా ప్రభుత్వం ముందుకు తీసుకొచ్చింది. హైడ్రా నిరంతర పర్యవేక్షణ చేపట్టనున్నట్లు అందించిన వివరాల్లో పేర్కొన్నారు.
ఎల్‌నినోను ఎదుర్కొనేందుకు అఖిలపక్ష సహకారం: భట్టి విక్రమార్క
మరోవైపు, ఎల్‌నినో ప్రభావంతో కరవు పరిస్థితులు ఏర్పడితే వాటిని ఎదుర్కొనేందుకు అన్ని ముందస్తు చర్యలు తీసుకుంటామని ఉప ముఖ్యమంత్రి భట్టి విక్రమార్క తెలిపారు. ఈ అంశంపై బుధవారం సచివాలయంలో ఆయన అధ్యక్షతన అఖిలపక్ష సమావేశం జరిగింది.
ఈ సమావేశానికి మంత్రులు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, తుమ్మల నాగేశ్వరరావు, పొంగులేటి శ్రీనివాసరెడ్డితో పాటు సీతక్క, కడియం శ్రీహరి, ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి సంజయ్ జాజు, వివిధ రాజకీయ పార్టీల ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు.
సాగునీటి సరఫరా, నీటి సంరక్షణ, వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా, ప్రత్యామ్నాయ పంటలు, పంట నష్టపోయిన రైతులకు పరిహారం వంటి అంశాలపై నాయకులు తమ అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెల్లడించారు.
కరవు పరిస్థితులకు సంబంధించిన నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపినట్లు భట్టి విక్రమార్క తెలిపారు. అవసరమైతే అఖిలపక్ష బృందంతో ఢిల్లీకి వెళ్లి కేంద్రం నుంచి సహాయం కోరుతామని చెప్పారు. వివిధ రాజకీయ పార్టీల సూచనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఉమ్మడి కార్యాచరణ ప్రణాళికతో ముందుకు సాగుతామని పేర్కొన్నారు.
రైతులకు పరిహారంపై స్పష్టత ఇవ్వాలి: నిరంజన్ రెడ్డి
అఖిలపక్ష సమావేశం అనంతరం మాజీ మంత్రి, బీఆర్ఎస్ నేత నిరంజన్ రెడ్డి ప్రభుత్వంపై విమర్శలు చేశారు. రాష్ట్రంలో కరవు పరిస్థితులు, పంట నష్టాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రణాళికను ప్రకటించలేదని ఆరోపించారు.
సుమారు 24.30 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు దెబ్బతిన్నాయని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ, రైతులకు సహాయం చేసేందుకు తీసుకుంటున్న చర్యలపై స్పష్టత లేదని ప్రశ్నించారు. గతంలో ఇలాంటి వర్షాభావ పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు పంటల సాగుకు విరామం ప్రకటించలేదని, ఇప్పుడు ఎందుకు ఆ నిర్ణయం గురించి మాట్లాడుతున్నారో ప్రభుత్వం వివరించాలని డిమాండ్ చేశారు.
అఖిలపక్ష సమావేశానికి ముఖ్యమంత్రి హాజరుకాకపోవడంపై కూడా ఆయన అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. రైతులకు పరిహారం, ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి, తదుపరి సాగుకు అవసరమైన సహాయం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన ప్రకటన చేయాలని కోరారు.
కృష్ణా, గోదావరి జలాల వినియోగంపై బీఆర్ఎస్ విమర్శలు
మాజీ ఎంపీ వినోద్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, కృష్ణా, గోదావరి నదుల జలాలను సమర్థంగా వినియోగించుకోవడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విఫలమైందని ఆరోపించారు. కరవును ఎదుర్కొనేందుకు ప్రభుత్వం అనుసరించబోయే ప్రణాళిక, విపత్తు నిధుల వినియోగంపై స్పష్టత లేదని ప్రశ్నించారు.
పంటల సాగుకు విరామం ప్రకటిస్తే రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి ఎలా కల్పిస్తారు? వ్యవసాయ కార్మికులకు ఉపాధి కల్పించేందుకు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారు? పంటలు కోల్పోయిన రైతులకు పరిహారం ఎలా అందిస్తారు? అనే అంశాలను ప్రభుత్వం వెల్లడించాలని బీఆర్ఎస్ నేతలు డిమాండ్ చేశారు.
ఎకరాకు రూ.30 వేల నుంచి రూ.50 వేల వరకు పరిహారం ఇవ్వాలి: సీపీఐ
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో పంటలు నష్టపోయిన రైతులను ఆదుకునేందుకు తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని సీపీఐ రాష్ట్ర కార్యదర్శి, ఎమ్మెల్యే కూనంనేని సాంబశివరావు, ఆ పార్టీ జాతీయ కార్యదర్శి పల్లా వెంకట్ రెడ్డి ప్రభుత్వాన్ని కోరారు.
వారి డిమాండ్ల ప్రకారం:
- వరి పంటకు ఎకరాకు రూ.30,000 పరిహారం ఇవ్వాలి.
- పత్తి, మిర్చి పంటలకు ఎకరాకు రూ.50,000 చొప్పున చెల్లించాలి.
- ఇతర పంటలకు ఎకరాకు రూ.20,000 పరిహారం అందించాలి.
కరవు వల్ల జరిగిన నష్టాన్ని అంచనా వేసేందుకు సమగ్ర నివేదిక రూపొందించాలని, కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి అవసరమైన నిధులు పొందేందుకు వెంటనే చర్యలు చేపట్టాలని సీపీఐ నేతలు కోరారు.
ఎకరాకు రూ.15 వేల పరిహారం ఇవ్వాలి: బీజేపీ
బీజేపీ శాసనసభాపక్ష నేత ఏలేటి మహేశ్వర్ రెడ్డి రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై విమర్శలు చేశారు. ఎల్‌నినో ప్రభావం గురించి కేంద్రం ఆరు నెలల ముందుగానే హెచ్చరించినప్పటికీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రణాళికను ప్రకటించలేదని ఆరోపించారు.
కరవు కారణంగా నష్టపోయిన రైతులకు ఎకరాకు రూ.15,000 పరిహారం అందించాలని డిమాండ్ చేశారు. ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజనను వెంటనే అమలు చేయాలని కోరారు.
కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు మరమ్మతుల విషయంలో ప్రభుత్వం తగిన చర్యలు తీసుకోవడం లేదని, రైతుల సమస్యలను పట్టించుకోవడం లేదని ఆయన విమర్శించారు. ఈ వ్యాఖ్యలు బీజేపీ నేత చేసిన ఆరోపణలు కాగా, ఈ అంశాలపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్పందనను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
రైతులకు పరిహారం, ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధిపై ఎదురుచూపులు
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడితే రైతులు ఎదుర్కొనే సమస్యలు మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశాలపై రాజకీయ పార్టీలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. పంట నష్ట పరిహారం, ప్రత్యామ్నాయ పంటలు, ఉపాధి కల్పన, సాగునీరు, వ్యవసాయ విద్యుత్ సరఫరాపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన ప్రణాళిక ప్రకటించాలని కోరాయి.
వివిధ పార్టీలు వేర్వేరు పరిహార మొత్తాలను ప్రతిపాదించినప్పటికీ, ఆ డిమాండ్లను ప్రభుత్వం ఆమోదించిందా లేదా అనే అంశంపై స్పష్టత లేదు. పంట నష్టాన్ని అంచనా వేయడం, అర్హులైన రైతులను గుర్తించడం, కేంద్ర నిధులు పొందడం, పరిహారం చెల్లించడం వంటి అంశాల్లో ప్రభుత్వం తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలు కీలకం కానున్నాయి.
నీటి నిర్వహణ నుంచి రైతు సంక్షేమం వరకు ప్రభుత్వానికి సవాళ్లు
హైదరాబాద్‌లో తాగునీటి కొరత రాకుండా చూడటం, శుద్ధి చేసిన నీటిని సమర్థంగా వినియోగించడం ఒకవైపు ప్రభుత్వానికి ముఖ్యమైన బాధ్యతగా మారింది. మరోవైపు ఎల్‌నినో ప్రభావంతో కరవు పరిస్థితులు ఏర్పడితే సాగునీరు, విద్యుత్ సరఫరా, పంట నష్ట పరిహారం, ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి వంటి అంశాల్లో వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
STPలను పూర్తి సామర్థ్యంతో నిర్వహించడం, తాగునీటి సరఫరాను పర్యవేక్షించడం, శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగాన్ని విస్తరించడం ద్వారా నగర నీటి వనరులపై ఒత్తిడిని తగ్గించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అదే సమయంలో రైతులకు పరిహారం, కేంద్ర సహాయం, కరవు నివారణ ప్రణాళికపై అఖిలపక్ష సమావేశంలో వచ్చిన సూచనలను ప్రభుత్వం ఎలా అమలు చేస్తుందన్నది కీలకంగా మారింది.
మొత్తంగా, హైదరాబాద్ నీటి నిర్వహణ నుంచి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతుల సంక్షేమం వరకు ప్రభుత్వం ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. తాగునీటి సరఫరాలో అంతరాయం లేకుండా చూడటంతో పాటు, కరవు ప్రభావిత రైతులకు సహాయం అందించే విషయంలో ప్రభుత్వం ప్రకటించే కార్యాచరణ ప్రణాళికపై ప్రజలు, రైతులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు.
