హైదరాబాద్: తెలంగాణలో అమలవుతున్న ఉచిత పథకాలు, సంక్షేమ పథకాలపై హైకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఒక్క రేషన్ కార్డు అయినా తొలగించగలరా? అంటూ ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించిన న్యాయస్థానం.. అర్హత లేని వారికి కూడా పథకాలు అందుతున్నాయా అనే అంశంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి, ప్రజాధనం వినియోగం, సంక్షేమ పథకాల భారం వంటి అంశాలపై కూడా విచారణ సందర్భంగా పలు ప్రశ్నలు సంధించినట్లు తెలుస్తోంది.
కళ్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాల అమలును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్పై బుధవారం హైకోర్టు విచారణ చేపట్టింది. తదుపరి ఉత్తర్వులు ఇచ్చే వరకు ఈ పథకాల అమలుపై మధ్యంతర స్టే విధిస్తూ న్యాయస్థానం ఆదేశాలు జారీ చేసినట్లు సమాచారం. కేవలం ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ద్వారా మాత్రమే ఈ పథకాలను కొనసాగించడం ఎలా సాధ్యమవుతుందని కోర్టు ప్రశ్నించినట్లు తెలుస్తోంది.
న్యాయవాది విజయ్ గోపాల్ ఈ పథకాల రాజ్యాంగబద్ధతను సవాలు చేస్తూ హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. చట్టసభల్లో సరైన ప్రక్రియ లేకుండా కేవలం జీవోల ఆధారంగా పథకాలను అమలు చేయడంపై పిటిషన్లో అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం.
గత విచారణలో ఈ అంశంపై పూర్తి వివరాలతో కౌంటర్ దాఖలు చేయాలని ప్రభుత్వం తరఫున న్యాయస్థానం ఆదేశించింది. అయితే నాలుగు వారాలు గడిచినా ప్రభుత్వం సమాధానం దాఖలు చేయకపోవడంతో కోర్టు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. మరింత సమయం కావాలని ప్రభుత్వ న్యాయవాదులు కోరినప్పటికీ న్యాయస్థానం అంగీకరించకుండా పథకాల అమలుపై మధ్యంతర స్టే విధించినట్లు సమాచారం. తదుపరి విచారణను నాలుగు వారాలకు వాయిదా వేసి, అప్పటిలోగా పూర్తి వివరాలతో కౌంటర్ అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించినట్లు తెలుస్తోంది.
విచారణ సందర్భంగా ఉచిత పథకాల అమలు, అర్హత లేని వారికి ప్రయోజనాలు అందుతున్నాయా అనే అంశాలపై కూడా కోర్టు ప్రశ్నలు సంధించినట్లు సమాచారం. పల్సర్ బైక్లు, ఐఫోన్లు ఉన్నవారు కూడా ఉచిత రేషన్ బియ్యం పొందుతున్నారనే ఫిర్యాదులు ఉన్న నేపథ్యంలో అర్హుల గుర్తింపు, రేషన్ కార్డుల పరిశీలనపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
రాష్ట్రంలో భారీ సంఖ్యలో తెల్ల రేషన్ కార్డులు ఉన్నాయని, అర్హత లేని కార్డులను తొలగించేందుకు ప్రభుత్వం ఎందుకు కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం లేదనే చర్చ కూడా మొదలైంది. ఒక్క రేషన్ కార్డు తొలగించినా రాజకీయంగా, సామాజికంగా వివాదాలు తలెత్తే పరిస్థితి ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఉచిత పథకాలు నిజమైన పేదలకు అందాల్సిందేనని, అయితే అర్హత లేని వారికి కూడా ప్రయోజనాలు అందకుండా ప్రభుత్వం పటిష్టమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని పలువురు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రజాధనం ఖర్చు చేస్తున్నప్పుడు దానికి చట్టపరమైన, ఆర్థికపరమైన బాధ్యత ఉండాలని చెబుతున్నారు.
రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై కూడా విచారణ సందర్భంగా కీలక వ్యాఖ్యలు వచ్చినట్లు సమాచారం. రాష్ట్ర బడ్జెట్, ప్రభుత్వానికి వచ్చే వాస్తవ ఆదాయం, జీతాలు, అప్పులు, సంక్షేమ పథకాలపై అయ్యే వ్యయం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఉచిత పథకాల భారం ఎంతవరకు సమంజసం అనే ప్రశ్నలు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి.
ఉచిత పథకాలు ఎక్కువైపోతే ప్రజల్లో పని చేసే సంస్కృతి తగ్గే ప్రమాదం ఉందనే అభిప్రాయాలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. “కూర్చుంటే డబ్బులు.. నిలబడితే డబ్బులు” అనే విధంగా పథకాలు మారితే ప్రజల్లో స్వయం ఆధారిత జీవన విధానం దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని విమర్శలు వస్తున్నాయి.
మరోవైపు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ పనులకు కూలీలు దొరకడం లేదని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారని చెబుతున్నారు. ఇతర రాష్ట్రాలైన ఛత్తీస్గఢ్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ నుంచి కూలీలను తీసుకువచ్చి వ్యవసాయ పనులు చేయించుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోందని కొందరు రైతులు చెబుతున్నారు.
రైతు బంధు వంటి పథకాల ప్రయోజనాలు అర్హత ఉన్న రైతులకు అందుతున్నాయా, అధిక ఆస్తులు ఉన్నవారికి కూడా ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలు వెళ్తున్నాయా అనే అంశంపై కూడా సమీక్ష అవసరమనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. సంక్షేమ పథకాల ఉద్దేశం పేదలకు అండగా నిలవడమే తప్ప, ఆర్థికంగా బలమైన వర్గాలకు కూడా అదే ప్రయోజనాలు అందించడం కాదని పలువురు అంటున్నారు.
ఇక రాష్ట్ర భవిష్యత్తుపై కూడా ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రజాధనంలో పెద్ద మొత్తాన్ని ఉచిత పథకాలకు ఖర్చు చేస్తే విద్య, వైద్యం, మౌలిక వసతులు, ఉద్యోగాలు, పరిశ్రమలు వంటి దీర్ఘకాలిక రంగాలకు నిధులు తగ్గే ప్రమాదం ఉందని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.
పిల్లల భవిష్యత్తు, విద్య, వైద్య సదుపాయాలు, ఉపాధి అవకాశాలపై ప్రభుత్వం ఎక్కువగా దృష్టి పెట్టాలని సూచిస్తున్నారు. ప్రజలకు తాత్కాలికంగా ప్రయోజనం కలిగించే పథకాలతో పాటు వారి ఆదాయాన్ని పెంచే, ఉద్యోగాలు కల్పించే, నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేసే విధానాలు అవసరమని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
“ప్రభుత్వం ఏదైనా పథకం తీసుకొస్తే దానికి చట్టబద్ధత, ఆర్థిక వనరులు, అర్హత ప్రమాణాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. నిజమైన పేదలకు సహాయం అందుతూనే, అనర్హులు ప్రభుత్వ పథకాలను దుర్వినియోగం చేయకుండా చూడాలి” అనే డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి.
అయితే హైకోర్టు విచారణలో ప్రస్తావించిన ఆర్థిక గణాంకాలు, ఉచిత పథకాలపై వ్యాఖ్యలు తుది తీర్పు కాదని, ప్రభుత్వం సమర్పించే కౌంటర్ అఫిడవిట్, తదుపరి విచారణలో న్యాయస్థానం తీసుకునే నిర్ణయాలపై తదుపరి స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి, సంక్షేమ పథకాల అమలు, అర్హుల గుర్తింపు, ప్రజాధనం వినియోగం వంటి అంశాలు ఇప్పుడు మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఉచిత పథకాలు కొనసాగాలా? కొనసాగితే ఎవరికి అందాలి? వాటికి ఎంత వరకు ఆర్థిక భారం భరించగలమనే అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన విధానం రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
