దేశ రాజకీయాల్లో కీలకంగా భావించిన మహిళా రిజర్వేషన్ను ముందస్తుగా అమలు చేయాలనే లక్ష్యంతో తీసుకువచ్చిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు లోక్సభలో ఆమోదం పొందకుండా నిలిచిపోయింది. స్పీకర్ Om Birla వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, బిల్లు ఆమోదానికి అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ రాకపోవడంతో అది విఫలమైంది.
లోక్సభలో జరిగిన ఓటింగ్లో మొత్తం 528 మంది ఎంపీలు పాల్గొన్నారు. ఇందులో 298 మంది బిల్లుకు మద్దతు తెలపగా, 230 మంది వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు. అయితే రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు కావడంతో 352 ఓట్లు అవసరమవుతాయి. ఈ మెజారిటీ రాకపోవడంతో బిల్లు 54 ఓట్ల తేడాతో నిలిచిపోయింది.
ఈ బిల్లును కేంద్ర ప్రభుత్వం మహిళా రిజర్వేషన్ను త్వరితగతిన అమలు చేయాలనే ఉద్దేశంతో ప్రవేశపెట్టింది. ఇప్పటికే మహిళా రిజర్వేషన్కు సంబంధించిన 106th Constitutional Amendment Act ఆమోదం పొందినప్పటికీ, అది జనగణన మరియు డీలిమిటేషన్ తర్వాతే అమల్లోకి రావాల్సి ఉంది. ఈ జాప్యాన్ని తగ్గించేందుకు లోక్సభ సీట్లను 543 నుంచి 851కు పెంచుతూ కొత్త బిల్లు తీసుకువచ్చారు.
అయితే, ఈ బిల్లును డీలిమిటేషన్ అంశంతో అనుసంధానం చేయడమే ప్రధాన వివాదంగా మారింది. ప్రతిపక్షాలు మహిళా రిజర్వేషన్కు తమకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదని స్పష్టం చేసినప్పటికీ, డీలిమిటేషన్ వల్ల దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు నష్టం కలిగే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడ్డాయి. తాజా జనగణన ఆధారంగా మాత్రమే డీలిమిటేషన్ జరగాలని అవి డిమాండ్ చేశాయి.
లోక్సభలో ఈ బిల్లుపై తీవ్ర వాదోపవాదాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ముఖ్యంగా Rahul Gandhi మరియు Amit Shah మధ్య జరిగిన చర్చ రాజకీయంగా ఉద్రిక్తతకు దారితీసింది.
బిల్లు విఫలమైన తర్వాత అధికార ఎన్డిఏ ప్రభుత్వం ప్రతిపక్షాలపై విమర్శలు గుప్పించింది. మహిళలకు రిజర్వేషన్ ఇచ్చే అవకాశాన్ని ప్రతిపక్షాలు అడ్డుకున్నాయని ఆరోపించింది. ప్రధాని Narendra Modi నేతృత్వంలో జరిగిన సమావేశంలో దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు చేపట్టాలని ఎన్డిఏ నిర్ణయించింది.
ఇక ప్రతిపక్షాలు మాత్రం ప్రభుత్వం మహిళా రిజర్వేషన్ను నిజాయితీగా అమలు చేయాలనుకుంటే, డీలిమిటేషన్తో కలిపి కాకుండా ప్రత్యేక బిల్లుగా తీసుకురావాలని వాదిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామంతో మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు మరింత ఆలస్యమయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
మొత్తానికి, ఈ బిల్లు విఫలమవడం రాజకీయంగా పెద్ద చర్చకు దారి తీసింది. మహిళా రిజర్వేషన్ అంశం పై అన్ని పార్టీల మధ్య ఏకాభిప్రాయం ఉన్నప్పటికీ, దానిని అమలు చేసే విధానం పై విభేదాలు స్పష్టంగా బయటపడ్డాయి.
