SIRపై దేశవ్యాప్త చర్చ.. ఓటు హక్కు చరిత్రను గుర్తుచేస్తూ కాంగ్రెస్ నేత కీలక వ్యాఖ్యలు!

దేశంలో ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) ప్రక్రియపై రాజకీయంగా చర్చ కొనసాగుతోంది. ఓటర్ల జాబితా సవరణ పేరుతో ప్రజల ఓటు హక్కుకు ముప్పు వాటిల్లుతోందని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్న నేపథ్యంలో, భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం, రాజ్యాంగ నిర్మాణం, సార్వత్రిక ఓటు హక్కు చరిత్రను ప్రస్తావిస్తూ ఒక రాజకీయ నాయకుడు కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఎన్నికల కమిషన్ చేపడుతున్న SIR ప్రక్రియ వెనుక రాజకీయ ఉద్దేశాలు ఉన్నాయని ఆయన ఆరోపించారు.

బ్రిటిష్ పాలన నుంచి ‘సైమన్ గో బ్యాక్’ ఉద్యమం వరకు

భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ, కమ్యూనిస్టు పార్టీలు పోషించిన పాత్రను ప్రస్తావిస్తూ ప్రసంగం ప్రారంభమైంది. స్వాతంత్ర్యానికి ముందు ప్రజల సమస్యల పరిష్కారం, దేశ విముక్తి కోసం పోరాడిన రాజకీయ శక్తులు.. ప్రస్తుతం అధికారమే లక్ష్యంగా పనిచేస్తున్నాయని ఆయన విమర్శించారు.

బ్రిటిష్ పాలనలో భారతీయులపై అనుకూలంగా ఉండేలా చట్టాలు రూపొందించేందుకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ప్రయత్నించిందని, ఆ క్రమంలో 1928లో సైమన్ కమిషన్‌ను నియమించిందని వివరించారు. ఏడుగురు బ్రిటిష్ సభ్యులతో ఏర్పాటైన ఈ కమిషన్‌లో భారతీయులకు ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడంతో దేశవ్యాప్తంగా వ్యతిరేకత వ్యక్తమైందని గుర్తుచేశారు.

‘సైమన్ గో బ్యాక్’ నినాదంతో ఉద్యమం ఉధృతమైందని, లాలా లజపతిరాయ్‌పై జరిగిన లాఠీచార్జి, ఆయన మరణం స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కీలక ఘట్టాలుగా నిలిచాయని పేర్కొన్నారు. భగత్‌సింగ్ వంటి విప్లవకారులు కూడా బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారని గుర్తుచేశారు.

రాజ్యాంగం.. ప్రజలకు ఓటు హక్కు కల్పించిన చారిత్రక నిర్ణయం

స్వాతంత్ర్యం అనంతరం భారతదేశాన్ని ప్రజాస్వామ్య దేశంగా నిర్మించడంలో రాజ్యాంగం కీలక పాత్ర పోషించిందని ప్రసంగంలో వివరించారు. డాక్టర్ బీఆర్ అంబేడ్కర్ నాయకత్వంలో రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ పనిచేసిందని, సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం, ప్రాథమిక హక్కులకు రాజ్యాంగం ప్రాధాన్యం ఇచ్చిందని పేర్కొన్నారు.

గతంలో రాజులు, వారసత్వ పాలకుల నిర్ణయాల ఆధారంగా అధికార మార్పిడి జరిగేదని, కానీ ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజలే తమ పాలకులను ఎన్నుకునే అవకాశం పొందారని వివరించారు. పేదలు, దళితులు, ఆదివాసీలు, అణగారిన వర్గాలు కూడా దేశ పరిపాలనలో భాగస్వాములు కావడానికి సార్వత్రిక ఓటు హక్కు ఒక ముఖ్యమైన సాధనమని అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రజలు తమ గ్రామ పంచాయతీ నుంచి రాష్ట్ర అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్ వరకు తమ ప్రతినిధులను ఎన్నుకునే వ్యవస్థ భారత ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది అని ప్రసంగంలో పేర్కొన్నారు.

విభజన తర్వాత ఓటర్ల జాబితాల తయారీ

1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత దేశ విభజన, వివిధ సంస్థానాల విలీనం కారణంగా ప్రజల వలసలు, నివాస మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. హైదరాబాద్ సంస్థానం, జునాగఢ్, కాశ్మీర్ వంటి ప్రాంతాల విలీన ప్రక్రియలు కూడా దేశ రాజకీయ, పరిపాలనా వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపాయి.

ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రజలకు ఓటు హక్కు కల్పించడం, అర్హులైన ఓటర్ల వివరాలను నమోదు చేయడం కీలకమైన పరిపాలనా బాధ్యతగా మారిందని ప్రసంగకర్త వివరించారు. తొలి దశలో ఓటర్ల గుర్తింపు, కుటుంబ నేపథ్యం, పూర్వ నివాస ప్రాంతాలకు సంబంధించిన వివరాలను సేకరించాల్సిన అవసరం ఏర్పడిందని చెప్పారు.

అయితే ఓటర్ల జాబితా సవరణకు సంబంధించిన చారిత్రక నేపథ్యాన్ని, అప్పటి ప్రశ్నావళిని, ప్రస్తుత SIR ప్రక్రియలో అడుగుతున్న వివరాలను ఒకే విధంగా చూడకూడదని ఆయన వాదనలోని ప్రధాన అంశంగా కనిపిస్తోంది.

ప్రస్తుత SIRపై రాజకీయ అభ్యంతరాలు

ప్రస్తుత SIR ప్రక్రియను విమర్శిస్తూ, గతంలో ఓటు హక్కు లేని వర్గాలకు ప్రజాస్వామ్యంలో భాగస్వామ్యం కల్పించడానికి ఓటర్ల జాబితాల తయారీ అవసరమైందని, ఇప్పుడు చేపడుతున్న సవరణలు మాత్రం అర్హులైన ఓటర్ల హక్కులను పరిరక్షించే విధంగా ఉండాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించే విషయంలో పారదర్శకత, సరైన సమాచారం, అభ్యంతరాలు తెలిపే అవకాశం, న్యాయమైన విచారణ తప్పనిసరిగా ఉండాలని ఈ చర్చ సూచిస్తోంది. ఓటు హక్కు ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది కాబట్టి, అర్హులైన పౌరుల పేర్లు జాబితాలో ఉండేలా ఎన్నికల యంత్రాంగం బాధ్యత వహించాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.

SIR ప్రక్రియను భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ అమలు చేస్తున్నారని ప్రస్తావిస్తూ, ఈ చర్యల వెనుక రాజకీయ కుట్ర ఉందని ఆయన ఆరోపించారు. అయితే ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి స్వతంత్ర ఆధారాలు లేదా ఎన్నికల కమిషన్ స్పందన ఈ ప్రసంగ ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్‌లో అందుబాటులో లేవు.

ఓటు హక్కు పరిరక్షణే ప్రజాస్వామ్యానికి బలం

భారత రాజ్యాంగం కల్పించిన ఓటు హక్కు పేదలు, అణగారిన వర్గాలు సహా ప్రతి అర్హ పౌరుడికి సమాన రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని అందించే సాధనమని ప్రసంగంలో స్పష్టం చేశారు. ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియలో అర్హులైన ఓటర్లు ఇబ్బందులు ఎదుర్కోకుండా చూడాలని, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల్లో విశ్వాసం నిలబెట్టాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

మొత్తంగా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ చరిత్ర, రాజ్యాంగ నిర్మాణం, సార్వత్రిక ఓటు హక్కు, ప్రస్తుత SIR ప్రక్రియ చుట్టూ ఉన్న రాజకీయ వివాదాలను అనుసంధానిస్తూ ఈ ప్రసంగం సాగింది. SIRపై వచ్చిన ఆరోపణలు, ఎన్నికల కమిషన్ అధికారిక వివరణలు, సంబంధిత చట్టపరమైన నిబంధనలను పరిశీలించిన తర్వాతే ఈ అంశంపై పూర్తి నిర్ధారణకు రావాల్సి ఉంటుంది.