తెలంగాణలో వడ్ల కొనుగోళ్ల వ్యవహారం రైతులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. వడ్లు కొనుగోలు కేంద్రాలకు తీసుకొచ్చి 20 నుంచి 25 రోజులు గడిచినా తూకం వేయకపోవడం, బీ గ్రేడ్ పేరుతో భారీ కోతలు విధించడం, రైస్ మిల్లర్ల ఇష్టారాజ్యంగా వ్యవహరించడం వల్ల రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నామని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
రైతుల మాటల్లో చెప్పాలంటే పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉందంటున్నారు. “మార్చి 20న వడ్లు తీసుకొచ్చాం. ఇప్పటికి 20 రోజులు దాటిపోయాయి. కొన్ని చోట్ల 24 రోజులైనా తూకం వేయలేదు. ముందు రోజే మాయిశ్చర్ చూసి తెల్లారితే జోకేది. ఇప్పుడు రెండు మూడు రోజులు గడిచినా తూకం వేయడం లేదు” అని రైతులు వాపోతున్నారు.
కొనుగోలు కేంద్రాల్లో రోజుకు రెండు లారీలకంటే ఎక్కువ దిగడం లేదని, మూడు మిషన్లు ఉన్నా చిన్న రైతుల వడ్లు ముందుకు కదలడం లేదని రైతులు చెబుతున్నారు. రెండు, మూడు ఎకరాల రైతుల పరిస్థితి అత్యంత దారుణంగా ఉందంటున్నారు. పెద్ద రైతుల వడ్లు ముందుగా జోకుతుండగా చిన్న రైతులు రోజులు గడుపుతున్నారట.
కొనుగోలు కేంద్రాల్లో రోజుకు రెండు లారీలకంటే ఎక్కువ దిగడం లేదని, మూడు మిషన్లు ఉన్నా చిన్న రైతుల వడ్లు ముందుకు కదలడం లేదని రైతులు చెబుతున్నారు. రెండు, మూడు ఎకరాల రైతుల పరిస్థితి అత్యంత దారుణంగా ఉందంటున్నారు. పెద్ద రైతుల వడ్లు ముందుగా జోకుతుండగా చిన్న రైతులు రోజులు గడుపుతున్నారట.
ఇక బీ గ్రేడ్ పేరుతో క్వింటాల్కు రూ.600 నుంచి రూ.700 వరకు కోతలు పెడుతున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు. “మాయిశ్చర్ పేరుతో ఒక కోత, బీ గ్రేడ్ పేరుతో మరో కోత, తరుగు పేరుతో ఇంకో కోత. చివరికి రైతు చేతికి రావాల్సిన డబ్బు సగానికి పడిపోతుంది” అని రైతులు మండిపడుతున్నారు.
రైస్ మిల్లర్ల వద్ద పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉందంటున్నారు. లారీలు నాలుగు ఐదు రోజుల పాటు మిల్లుల వద్దే నిలిపివేస్తున్నారని, ఆ సమయంలో తేమ పెరిగి మళ్లీ తరుగు వస్తోందని చెబుతున్నారు. ఒక లారీకి ఎనిమిది నుంచి పది బ్యాగుల వరకు కోత పడుతోందని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
కొన్ని ప్రాంతాల్లో 42 కిలోల వరకు తూకం దోచుకుంటున్నారని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. “21 కిలోల బదులు ఇంకా ఎక్కువ తూకం వేయిస్తున్నారు. దీనిపై ప్రశ్నిస్తే గేట్లు మూసేస్తామంటున్నారు. మేము కూడా గేట్లకు తాళాలు వేస్తామని హెచ్చరించాం” అని రైతులు చెబుతున్నారు.
వర్షాల పరిస్థితి కూడా రైతులను మరింత భయపెడుతోంది. కొనుగోలు కేంద్రాల్లో సరైన షెడ్లు లేకపోవడంతో వర్షం పడితే మొత్తం నీళ్లు వడ్లపై పడుతున్నాయని రైతులు చెబుతున్నారు. “ఒక్కో రైస్ మిల్ వద్ద 30 నుంచి 40 పంటల స్టాక్ ఉంది. వర్షం వస్తే మొత్తం పంట పాడవుతుంది. బాధ్యత మాత్రం రైతుదే అంటున్నారు” అని ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అధికారులు స్పందించడం లేదని, రైస్ మిల్లర్లపై నియంత్రణ లేకుండా పోయిందని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. “అధికారులు మిల్లర్ల మీద కమాండింగ్ చేయలేకపోతున్నారు. ప్రభుత్వం కూడా స్పందించడం లేదు. స్థానిక ఎమ్మెల్యే ప్రయత్నాలు కూడా ఫలించడం లేదు” అని రైతులు విమర్శిస్తున్నారు.
రైతులు కోరేది ఒక్కటేనని చెబుతున్నారు — వెంటనే వడ్ల కొనుగోళ్లు వేగవంతం చేయాలని, బీ గ్రేడ్ కోతలు ఆపాలని, చిన్న రైతులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని, రైస్ మిల్లర్ల అక్రమాలను అరికట్టాలని ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
