ఎప్పుడూ స్ట్రెస్‌గా ఉంటున్నారా? కార్టిసాల్ పెరగడానికి కారణాలు.. సహజంగా బ్యాలెన్స్ చేసుకునే మార్గాలు

హైదరాబాద్: ప్రస్తుతం మారుతున్న జీవనశైలి, పని ఒత్తిడి, కుటుంబ బాధ్యతలు, నిద్రలేమి, సోషల్ మీడియా, ఆర్థిక ఆందోళనలు వంటి కారణాలతో చాలామంది తరచూ ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు. చిన్న చిన్న విషయాలకే టెన్షన్ పడటం, ఆందోళన, రాత్రిళ్లు సరిగ్గా నిద్ర పట్టకపోవడం, ఉదయం లేవగానే అలసటగా అనిపించడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి.

ఇలాంటి సందర్భాల్లో తరచుగా వినిపించే పేరు కార్టిసాల్. దీనిని సాధారణంగా “స్ట్రెస్ హార్మోన్” అని పిలుస్తారు. అయితే కార్టిసాల్ మన శరీరానికి హానికరమైన హార్మోన్ అని భావించడం సరైనది కాదు. శరీరానికి కార్టిసాల్ అవసరమే. కానీ దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, అనారోగ్యకరమైన జీవనశైలి వంటి అంశాలు ఒత్తిడి ప్రతిస్పందనపై ప్రభావం చూపవచ్చు.

కార్టిసాల్ అంటే ఏమిటి?

కార్టిసాల్ అనేది శరీరం ఒత్తిడి పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే సమయంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించే హార్మోన్. ప్రమాదం లేదా తీవ్రమైన ఒత్తిడి ఎదురైనప్పుడు శరీరం అప్రమత్తంగా ఉండేందుకు ఇది సహాయపడుతుంది.

అందువల్ల కార్టిసాల్ పూర్తిగా చెడు హార్మోన్ కాదు. సమతుల్య స్థాయిలో కార్టిసాల్ శరీరానికి అవసరం. అయితే దీర్ఘకాలికంగా ఒత్తిడి కొనసాగితే నిద్ర, మూడ్, శక్తి స్థాయులు, జీవక్రియ వంటి అంశాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.

అశ్వగంధ ఉపయోగపడుతుందా?

ఒత్తిడి, ఆందోళనను తగ్గించడంలో అశ్వగంధ ఉపయోగపడవచ్చని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. కార్టిసాల్ స్థాయిలపై కూడా ప్రభావం ఉండవచ్చని అధ్యయనాలు సూచించాయి.

అయితే సొంతంగా అశ్వగంధ సప్లిమెంట్లను ప్రారంభించడం మంచిది కాదు. ఇప్పటికే మందులు వాడుతున్న వారు, గర్భిణులు లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తప్పనిసరిగా వైద్య నిపుణుడి సలహా తీసుకోవాలి.

తులసి టీతో రిలాక్స్ అవ్వండి

తులసికి భారతీయ సంప్రదాయంలో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. వేడి తులసి టీని ప్రశాంతంగా కూర్చొని తాగడం రోజువారీ రిలాక్సింగ్ రొటీన్‌గా ఉపయోగపడవచ్చు.

అయితే తులసి టీని కార్టిసాల్‌కు మందుగా భావించకూడదు. కొద్దిసేపు మొబైల్ పక్కన పెట్టి ప్రశాంతంగా ఉండటం కూడా ఒత్తిడి నిర్వహణలో భాగమే.

డీప్ బ్రీతింగ్, ప్రాణాయామం

స్ట్రెస్ పెరిగినప్పుడు శ్వాస వేగంగా మారవచ్చు. అలాంటి సమయంలో నెమ్మదిగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకోవడంపై దృష్టి పెట్టడం మనసును ప్రశాంతంగా చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

అనులోమ విలోమం, ధ్యానం, యోగా, డీప్ బ్రీతింగ్ వంటి పద్ధతులను రోజువారీ జీవితంలో కొన్ని నిమిషాల పాటు చేర్చుకోవచ్చు.

నిద్రకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి

స్ట్రెస్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో నిద్ర చాలా ముఖ్యమైన అంశం. ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, ఒకే సమయానికి నిద్ర లేవడం వంటి అలవాట్లు పాటించడం మంచిది.

నిద్రకు ముందు మొబైల్, ల్యాప్‌టాప్ వంటి స్క్రీన్ల వినియోగాన్ని తగ్గించడం, రాత్రి సమయంలో కెఫీన్ తీసుకోవడం తగ్గించడం కూడా ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు.

“నిద్ర రావడం లేదు కాబట్టి ఫోన్ చూస్తా” అనే అలవాటు కాకుండా, నిద్రకు ముందు స్క్రీన్ టైమ్ తగ్గించడం మంచిది.

ఆహారంపై కూడా దృష్టి పెట్టండి

స్ట్రెస్‌లో ఉన్నప్పుడు కొందరు స్వీట్స్, చిప్స్, ఫాస్ట్‌ఫుడ్, షుగరీ డ్రింక్స్ వంటి వాటిని ఎక్కువగా తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే సమతుల్యమైన ఆహారం మొత్తం ఆరోగ్యానికి ముఖ్యమైనది.

రోజువారీ ఆహారంలో:

• తాజా కూరగాయలు
• పండ్లు
• పప్పులు
• సంపూర్ణ ధాన్యాలు
• నట్స్
• సీడ్స్

వంటి పోషకమైన ఆహారాలను తగిన పరిమాణంలో చేర్చుకోవచ్చు.

రోజూ కొంత శారీరక శ్రమ

స్ట్రెస్ మేనేజ్‌మెంట్ కోసం తప్పనిసరిగా జిమ్‌కు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు. రోజూ కొంతసేపు నడక, తేలికపాటి వ్యాయామం, యోగా లేదా మీకు నచ్చిన శారీరక కార్యకలాపాన్ని చేయవచ్చు.

అయితే ఎక్కువ వ్యాయామం చేస్తే ఎక్కువ ఆరోగ్యం వస్తుంది అనుకోవడం కూడా సరైంది కాదు. వ్యాయామంతో పాటు శరీరానికి తగిన విశ్రాంతి, రికవరీ కూడా అవసరం.

“కార్టిసాల్ డీటాక్స్” అంటూ వస్తున్న ప్రచారాన్ని నమ్మొద్దు

సోషల్ మీడియాలో “ఈ డ్రింక్ తాగితే కార్టిసాల్ తగ్గుతుంది”, “ఈ ఒక్క ఫుడ్ తింటే స్ట్రెస్ హార్మోన్ కంట్రోల్ అవుతుంది” వంటి ప్రచారాలు కనిపిస్తుంటాయి.

కానీ శరీరాన్ని ఒకే ఒక్క ఆహారం లేదా డ్రింక్‌తో “డీటాక్స్” చేయడం అనే ఆలోచన కంటే మొత్తం జీవనశైలిని మెరుగుపరచడం ముఖ్యం.

మంచి నిద్ర, సమతుల్య ఆహారం, శారీరక శ్రమ, డీప్ బ్రీతింగ్, ధ్యానం, ఒత్తిడిని నిర్వహించుకునే అలవాట్లు కలిసి ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలికి సహాయపడతాయి.

రోజువారీ సింపుల్ రొటీన్

స్ట్రెస్ ఎక్కువగా అనిపిస్తే రోజును కొన్ని చిన్న అలవాట్లతో ప్రారంభించవచ్చు.

ఉదయం లేవగానే వెంటనే సోషల్ మీడియా చూడకుండా కొద్దిసేపు ప్రశాంతంగా ఉండండి. తేలికపాటి స్ట్రెచ్చింగ్ లేదా నడక చేయండి. రోజులో కొన్ని నిమిషాలు డీప్ బ్రీతింగ్ లేదా ధ్యానానికి కేటాయించండి.

రోజంతా కూర్చుని పనిచేసేవారు మధ్య మధ్యలో లేచి కొద్దిసేపు కదలండి. సాయంత్రం నడకకు వెళ్లండి. రాత్రి నిద్రకు ముందు స్క్రీన్ టైమ్ తగ్గించి, ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడానికి ప్రయత్నించండి.

ఎప్పుడు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి?

ఎప్పుడూ స్ట్రెస్‌గా ఉండటం, నిద్ర సమస్యలు, తీవ్రమైన అలసట, మూడ్‌లో గణనీయమైన మార్పులు లేదా రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసే ఇతర సమస్యలు ఉంటే “నా కార్టిసాల్ ఎక్కువగా ఉంది” అని స్వయంగా నిర్ధారణ చేసుకోకండి.

కార్టిసాల్‌కు సంబంధించిన సమస్య ఉందా లేదా తెలుసుకోవడానికి వైద్య నిపుణుడి సలహా అవసరం కావచ్చు. అవసరమైతే వైద్యుడు తగిన పరీక్షలు, తదుపరి చికిత్స లేదా సూచనలు అందిస్తారు.

చివరగా..

కార్టిసాల్ మన శరీరానికి అవసరమైన హార్మోన్. అయితే దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, అనారోగ్యకరమైన జీవనశైలి వంటి అంశాలు ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.

అందుకే కార్టిసాల్‌ను తగ్గించడానికి ఏదైనా “మ్యాజిక్ ఫుడ్” లేదా సప్లిమెంట్ కోసం వెతకడం కంటే మంచి నిద్ర, సమతుల్య ఆహారం, రోజువారీ శారీరక శ్రమ, డీప్ బ్రీతింగ్, ధ్యానం మరియు స్ట్రెస్ మేనేజ్‌మెంట్ వంటి అలవాట్లపై దృష్టి పెట్టడం ముఖ్యం.

అశ్వగంధ వంటి సప్లిమెంట్లు తీసుకోవాలనుకుంటే వైద్య నిపుణుడి సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వైద్య నిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. persistent లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.