ఢిల్లీ రాజకీయాల్లో ప్రస్తుతం ఎన్నికల వ్యవస్థ, ఓటు హక్కు అంశాలు తీవ్ర చర్చకు దారితీస్తున్నాయి. చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ గ్యానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలంటూ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ నేతృత్వంలో చేపట్టిన ఆందోళన ఉద్రిక్తతకు దారితీసింది. జంతర్ మంతర్ వైపు ర్యాలీగా బయలుదేరిన ప్రతిపక్ష నేతలను ఢిల్లీ పోలీసులు మార్గమధ్యంలో అడ్డుకోవడంతో పరిస్థితి తీవ్రంగా మారింది.
కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రతిపక్ష ఎంపీలకు ప్రత్యేకంగా లంచ్ ఏర్పాటు చేసిన అనంతరం, సుమారు మధ్యాహ్నం మూడు గంటల సమయంలో నేతలు మూడు ప్రత్యేక బస్సుల్లో జంతర్ మంతర్ వైపు బయలుదేరారు. బస్సులపై నుంచి కొందరు నేతలు జాతీయ జెండాలు ఊపుతూ నినాదాలు చేశారు. అయితే జంతర్ మంతర్‌కు సుమారు ఒక కిలోమీటర్ దూరంలో ఉన్న అశోకా రోడ్డులోని షాంగ్రి-లా హోటల్ సర్కిల్ వద్ద పోలీసులు బారికేడ్లు ఏర్పాటు చేసి బస్సులను అడ్డుకున్నారు.
పోలీసులు ర్యాలీని ముందుకు వెళ్లనివ్వకపోవడంతో ప్రతిపక్ష నేతలు, భద్రతా సిబ్బంది మధ్య తోపులాట చోటుచేసుకుంది. పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారడంతో పలువురు నేతలను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. రాహుల్ గాంధీ, ప్రియాంక గాంధీ వాద్రా సహా పలువురు కాంగ్రెస్ నేతలను పోలీసులు నిర్బంధించి పోలీస్ స్టేషన్‌కు తరలించారు.
రాజ్యాంగ ప్రతితో ప్రియాంక నిరసన
ఆందోళన సమయంలో కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శి ప్రియాంక గాంధీ వాద్రా చేతిలో రాజ్యాంగ ప్రతిని పట్టుకుని మహిళా నేతలతో కలిసి రోడ్డుపై నిరసనకు దిగారు. ఎంపీలు ఎన్నికల కమిషనర్‌ను కలవాలని కోరుతున్న సందర్భంలో పోలీసులు వ్యవహరించిన తీరు సరికాదని ఆమె ఆరోపించారు.
పోలీసులు ఎంపీలను తోసివేశారని, తన చేతులకు కూడా గాయాలయ్యాయని ఆమె ఆరోపించారు. న్యాయం జరిగే వరకు అక్కడి నుంచి కదిలేది లేదని ఆమె స్పష్టం చేశారు. మహిళా పోలీసులు ప్రియాంక గాంధీని అక్కడి నుంచి తరలించేందుకు ప్రయత్నించడంతో అక్కడ కొంతసేపు ఉద్రిక్త పరిస్థితి నెలకొంది.
కాంగ్రెస్ నేత రేణుకా చౌదరి కూడా ప్రజల గొంతుక బలంగా ఉందని, ప్రభుత్వం తమ ఆందోళనను పట్టించుకునే వరకు పోరాటం కొనసాగుతుందని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు కాంగ్రెస్ నేత అమరీందర్ సింగ్ రాజా వారింగ్ కూడా ఉద్యమం ఆగదని స్పష్టం చేశారు.
రాహుల్ గాంధీని పోలీసులు వాహనంలోకి తరలించే సమయంలో కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించారని, వాహనం టైర్ల నుంచి గాలి తీసినట్లు కూడా ప్రచారం జరిగింది. ఈ పరిణామాలతో ఢిల్లీలో రాజకీయ ఉద్రిక్తత మరింత పెరిగింది.
గ్యానేశ్ కుమార్ రాజీనామా వరకు పోరాటం
రాహుల్ గాంధీ మాత్రం చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ గ్యానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేసే వరకు తమ ఆందోళన కొనసాగుతుందని ప్రకటించారు. ప్రజాస్వామ్యం, రాజ్యాంగ పరిరక్షణ కోసమే తాము పోరాడుతున్నామని ఆయన పేర్కొన్నారు.
తనపై ఇప్పటికే అనేక ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదయ్యాయని, అవి తనకు పతకాల వంటివని రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యానించారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా, ఆర్ఎస్ఎస్ చీఫ్ మోహన్ భగవత్, గ్యానేశ్ కుమార్‌పై కూడా ఆయన తీవ్ర విమర్శలు చేశారు.
అయితే ఈ ఆందోళనపై మరో ప్రశ్న కూడా రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తోంది. ఈ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించినట్లు చెప్పబడుతున్న ‘జన్జీ’ ఉద్యమం, దానికి సంబంధించిన పార్టీ లేదా నాయకత్వం ఇప్పుడు ఎందుకు పెద్దగా కనిపించడం లేదన్నదే ఆ ప్రశ్న.
జన్జీ ఉద్యమం ఎక్కడ?
ప్రతిపక్ష పార్టీల ఆందోళన మొత్తం ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ చుట్టూనే కేంద్రీకృతమైనట్లు కనిపిస్తోందని విమర్శలు వస్తున్నాయి. రాహుల్ గాంధీ, ప్రియాంక గాంధీ, మల్లికార్జున ఖర్గే తదితర కాంగ్రెస్ నేతలే ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నారని, మొదట ఈ డిమాండ్‌ను ముందుకు తీసుకొచ్చిన ఇతర రాజకీయ శక్తులు ఎక్కడున్నాయన్న చర్చ మొదలైంది.
ఇదే సమయంలో ఈ ఆందోళన వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ ఉద్దేశ్యం ఏమిటన్న ప్రశ్నను కూడా కొందరు లేవనెత్తుతున్నారు. ఎన్నికల కమిషన్‌పై ఆరోపణలు ఉంటే వాటిపై న్యాయపరమైన ప్రక్రియ కొనసాగుతుందని, కోర్టుల ద్వారా కూడా వివరణలు కోరుతున్న పరిస్థితిలో ఇంతటి రాజకీయ పోరాటం ఎందుకు అవసరమన్నది విమర్శకుల వాదన.
అయితే కాంగ్రెస్ మాత్రం ఇది కేవలం రాజకీయ పోరాటం కాదని, ప్రజల ఓటు హక్కు, రాజ్యాంగ పరిరక్షణకు సంబంధించిన అంశమని చెబుతోంది.
తెలంగాణలో నిరుద్యోగుల పరిస్థితి ఏమిటి?
ఢిల్లీలో ప్రతిపక్ష నేతల అరెస్టులపై కాంగ్రెస్ నాయకత్వం తీవ్రంగా స్పందిస్తున్న సమయంలో తెలంగాణలో జరుగుతున్న పరిణామాలను కూడా ప్రస్తావించాల్సిన అవసరం ఉందనే వాదన వినిపిస్తోంది.
తెలంగాణలో నిరుద్యోగ యువత ఉద్యోగాల కోసం ఆందోళనలు చేసిన సందర్భాల్లో పోలీసులు కఠినంగా వ్యవహరించారనే ఆరోపణలు గతంలో అనేకసార్లు వచ్చాయి. ఉద్యోగాలు, పరీక్షలు, నియామకాలు, ఇతర ప్రజా సమస్యలపై నిరసనలు చేపట్టిన యువతను అరెస్టు చేయడం, పోలీస్ వాహనాల్లో తరలించడం, లాఠీచార్జ్ చేయడం వంటి ఆరోపణలు కూడా వినిపించాయి.
ప్రత్యేకంగా హైదరాబాద్ అశోక్‌నగర్‌లో నిరుద్యోగ యువత ఆందోళనలకు సంబంధించి రాజకీయంగా పెద్ద చర్చ జరిగింది. తమ సమస్యలను రాహుల్ గాంధీ దృష్టికి తీసుకెళ్లాలని, ఆయన స్వయంగా వచ్చి తమ ఆందోళనకు మద్దతు ఇవ్వాలని పలువురు యువత కోరినప్పటికీ, ఆ సమయంలో ఆయన స్పందనపై ప్రశ్నలు తలెత్తాయని విమర్శకులు అంటున్నారు.
ఇప్పుడు ఢిల్లీలో అరెస్టులపై కాంగ్రెస్ పెద్ద ఎత్తున నిరసన వ్యక్తం చేస్తున్న నేపథ్యంలో, తెలంగాణలో నిరుద్యోగులు, విద్యార్థులు, రైతులు, మహిళలు, ఔట్‌సోర్సింగ్ ఉద్యోగులు, రిటైర్డ్ ఉద్యోగులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై కూడా అదే స్థాయిలో స్పందించాలనే డిమాండ్ వినిపిస్తోంది.
రైతులు, మహిళలు, ఉద్యోగుల సమస్యలపై కూడా దృష్టి పెట్టాలంటూ డిమాండ్
తెలంగాణలో తమ సమస్యల కోసం రోడ్డెక్కిన రైతులపై కేసులు, నిరసనల్లో పాల్గొన్న మహిళలను అదుపులోకి తీసుకోవడం, విద్యార్థుల ఆందోళనలను అడ్డుకోవడం వంటి అంశాలపై కూడా ప్రతిపక్షాలు, ప్రజా సంఘాలు గతంలో విమర్శలు చేశాయి.
రిటైర్డ్ ఉద్యోగులు తమకు రావాల్సిన ప్రయోజనాల కోసం ఆందోళనలు చేసినప్పుడు కూడా సమస్యలు ఎదురయ్యాయని విమర్శలు ఉన్నాయి. అలాగే ఔట్‌సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల సమస్యలు, నిరుద్యోగుల ఉద్యోగాల డిమాండ్ వంటి అంశాలపై కూడా ప్రభుత్వం స్పందించాలని డిమాండ్లు వచ్చాయి.
అందుకే ఢిల్లీలో ప్రజాస్వామ్యం, రాజ్యాంగం, ఓటు హక్కు గురించి పోరాడుతున్న కాంగ్రెస్ నాయకత్వం తెలంగాణలోని ప్రజా సమస్యలపైనా అదే స్థాయిలో దృష్టి పెట్టాలని విమర్శకులు కోరుతున్నారు.
రేవంత్ రెడ్డి ఢిల్లీకి వెళ్లి సంఘీభావం
ఈ పరిణామాల మధ్య తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఢిల్లీకి వెళ్లి రాహుల్ గాంధీ, మల్లికార్జున ఖర్గే, కేసీ వేణుగోపాల్ వంటి కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలను కలిశారు. రాహుల్ గాంధీని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్న నేపథ్యంలో ఆయన పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్లి సంఘీభావం తెలిపారు.
అనంతరం రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ గ్యానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేసే వరకు పోరాటం కొనసాగుతుందని అన్నారు. ‘సర్ గో బ్యాక్’, ‘జీకే గో బ్యాక్’ ఉద్యమాన్ని దేశవ్యాప్తంగా కొనసాగిస్తామని ప్రకటించారు. రాజ్యాంగ పరిరక్షణ కోసం పోరాటాన్ని మరింత ఉధృతం చేస్తామని తెలిపారు.
అయితే తెలంగాణలో తమ సొంత ప్రభుత్వమే అధికారంలో ఉన్న నేపథ్యంలో, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలపై కూడా కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం దృష్టి పెట్టాలని విమర్శకులు కోరుతున్నారు.
అసలు పోరాటం ఎవరి కోసం?
ఢిల్లీలో జరుగుతున్న ఆందోళన ఇప్పుడు కేవలం గ్యానేశ్ కుమార్ రాజీనామా డిమాండ్‌కే పరిమితం కాలేదు. ఇది ప్రజాస్వామ్యం, రాజ్యాంగం, ఓటు హక్కు వంటి విస్తృత అంశాలతో ముడిపడి ఉందని కాంగ్రెస్ చెబుతోంది.
అదే సమయంలో విమర్శకులు మాత్రం ఒక ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తున్నారు—ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ కోసం పోరాటం చేస్తున్నప్పుడు తెలంగాణలోని నిరుద్యోగులు, రైతులు, విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, మహిళల సమస్యలను కూడా అదే స్థాయిలో ఎందుకు ప్రస్తావించకూడదు?
ఢిల్లీలో అరెస్టులపై స్పందించడం ఎంత ముఖ్యమో, ప్రజల సమస్యలపై స్పందించడం కూడా అంతే ముఖ్యమని వారు అంటున్నారు.
చివరికి గ్యానేశ్ కుమార్‌పై వచ్చిన ఆరోపణలపై న్యాయపరమైన, రాజ్యాంగబద్ధమైన ప్రక్రియ ఏం చెబుతుందో చూడాల్సి ఉంది. అదే సమయంలో కాంగ్రెస్ కొనసాగిస్తున్న ఈ ఉద్యమం ఎంతవరకు విస్తరిస్తుంది? ‘జీకే గో బ్యాక్’ నినాదం దేశవ్యాప్తంగా ఎంత ప్రభావం చూపుతుంది? తెలంగాణలోని ప్రజా సమస్యలపై కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుంది? అన్నది ఇప్పుడు రాజకీయంగా ఆసక్తికరంగా మారింది.
