తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మరో ఉప ఎన్నికకు రంగం సిద్ధమవుతోంది. ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యేగా ఉన్న డానమ్ నాగేందర్ అనర్హతకు సంబంధించిన న్యాయపోరాటం సుప్రీంకోర్టు వరకు వెళ్లి ముగిసింది. ఆ తర్వాత తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఖైరతాబాద్ స్థానాన్ని ఖాళీగా ప్రకటించింది.
ఇప్పుడు అందరి దృష్టి ఒకే ప్రశ్నపై ఉంది.
ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నిక ఎప్పుడు జరుగుతుంది? డిసెంబర్లోనే పోలింగ్ జరుగుతుందా? లేక 2027 వరకు ఎన్నిక వాయిదా పడుతుందా?
ప్రస్తుతం డిసెంబర్ ఎన్నికపై రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతున్నప్పటికీ.. ఎన్నికల సంఘం అధికారిక షెడ్యూల్ ప్రకటించే వరకు దాన్ని ఖరారైన తేదీగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు.
డానమ్ నాగేందర్ అనర్హతతో మొదలైన అసలు కథ
2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో డానమ్ నాగేందర్ ఖైరతాబాద్ నుంచి BRS అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచారు.
అయితే 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో ఆయన కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా సికింద్రాబాద్ లోక్‌సభ స్థానానికి పోటీ చేశారు. అప్పటికి ఆయన ఖైరతాబాద్ నుంచి BRS ఎమ్మెల్యేగా కొనసాగుతున్నారు.
ఇదే అంశంపై ఆయనపై అనర్హత పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి.
తెలంగాణ హైకోర్టు 2026 సెప్టెంబర్ 18న డానమ్ నాగేందర్‌ను ఎమ్మెల్యేగా అనర్హుడిగా ప్రకటించింది. కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం ఈ అనర్హత 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి అమల్లోకి వస్తుందని పేర్కొంది.
ఈ కేసు రాజ్యాంగంలోని పదో షెడ్యూల్, పార్టీ మార్పిడి నిరోధక నిబంధనలు, అసెంబ్లీ స్పీకర్ నిర్ణయం, న్యాయ సమీక్ష వంటి అంశాలతో ముడిపడి ఉంది.
సుప్రీంకోర్టులోనూ ఊరట లేదు
హైకోర్టు తీర్పును సవాల్ చేస్తూ డానమ్ నాగేందర్ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు.
అయితే 2026 సెప్టెంబర్ 24న సుప్రీంకోర్టు హైకోర్టు తీర్పులో జోక్యం చేసుకునేందుకు కారణం లేదని పేర్కొంటూ ఆయన సవాల్‌ను తిరస్కరించింది. దీంతో డానమ్ నాగేందర్ అనర్హతపై హైకోర్టు తీర్పు కొనసాగింది.
దీంతో ఖైరతాబాద్ అసెంబ్లీ స్థానానికి ఉప ఎన్నిక జరగాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ఖైరతాబాద్ సీటు అధికారికంగా ఖాళీ
సుప్రీంకోర్టు తీర్పు తర్వాత తెలంగాణ అసెంబ్లీ సెక్రటేరియట్ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది.
2026 సెప్టెంబర్ 26న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్‌లో డానమ్ నాగేందర్ అనర్హత 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి అమల్లోకి వస్తుందని పేర్కొంటూ.. ఖైరతాబాద్ అసెంబ్లీ స్థానం కూడా అదే తేదీ నుంచి ఖాళీగా ఉన్నట్లు నమోదు చేసింది.
ఇక్కడే ఉప ఎన్నికకు సంబంధించిన అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది.
సీటు ఖాళీ అయింది.. మరి ఎన్నిక ఎప్పుడు?
ఆరు నెలల్లోనే ఉప ఎన్నిక జరగాలా?
సాధారణంగా అసెంబ్లీ లేదా లోక్‌సభలో ఒక సీటు ఖాళీ అయితే ఉప ఎన్నిక నిర్వహించేందుకు ఆరు నెలల కాలపరిమితి ఉంటుంది.
ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951లోని సెక్షన్ 151A ప్రకారం సాధారణంగా ఖాళీ ఏర్పడిన తేదీ నుంచి ఆరు నెలల్లో బైఎలక్షన్ నిర్వహించాలి.
అయితే దీనికి రెండు ముఖ్యమైన మినహాయింపులు ఉన్నాయి.
మిగిలిన పదవీకాలం ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువగా ఉంటే ఈ నిబంధన వర్తించదు. అలాగే ఎన్నిక నిర్వహించడం కష్టమని ఎన్నికల సంఘం కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదించి ధృవీకరిస్తే కూడా ఆరు నెలల నిబంధనకు మినహాయింపు ఉంటుంది.
అందువల్ల “ప్రతి పరిస్థితిలోనూ ఆరు నెలల్లో తప్పనిసరిగా ఎన్నిక జరగాల్సిందే” అని సరళంగా చెప్పడం సరైంది కాదు.
మరి ఖైరతాబాద్ విషయంలో అసలు లెక్క ఏంటి?
ఇక్కడే ఒక ఆసక్తికరమైన న్యాయపరమైన ప్రశ్న వస్తోంది.
హైకోర్టు డానమ్ నాగేందర్ అనర్హతను 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి అమల్లోకి వచ్చినట్లు పేర్కొంది. కానీ ఆ తీర్పు 2026 సెప్టెంబర్ 18న వచ్చింది. ఆ తర్వాత సుప్రీంకోర్టు కూడా హైకోర్టు తీర్పును సమర్థించింది. అనంతరం అసెంబ్లీ గెజిట్‌లో ఖైరతాబాద్ సీటు 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి ఖాళీగా ఉన్నట్లు నమోదు చేశారు.
ఇలాంటి పరిస్థితిలో ఆరు నెలల కాలపరిమితిని ఎలా లెక్కిస్తారు? న్యాయపరంగా ఏ తేదీని ప్రాక్టికల్‌గా పరిగణిస్తారు? ఈ అంశంపై తుది ఎన్నికల షెడ్యూల్, సంబంధిత చట్టపరమైన ప్రక్రియలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
అందువల్ల ప్రస్తుతం డిసెంబర్లోనే ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నిక జరుగుతుందని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సరైంది కాదు.
నవంబర్ ఓటర్ల జాబితా.. ఆ తర్వాతే ఎన్నికల షెడ్యూలా?
మరోవైపు ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియ కూడా రాజకీయ చర్చకు వస్తోంది.
ఓటర్ల జాబితా తయారీ, పేర్ల చేర్పు, తొలగింపు, తప్పుల సవరణ వంటి ప్రక్రియలు ఎన్నికల నిర్వహణలో సాధారణ పరిపాలనా చర్యలు.
అయితే తుది ఓటర్ల జాబితా విడుదలైన వెంటనే ఉప ఎన్నికల షెడ్యూల్ తప్పనిసరిగా ప్రకటించాలనే నియమం లేదు.
ఎన్నికల సంఘం ఎన్నిక నిర్వహణకు అవసరమైన ఏర్పాట్లు, పోలింగ్ కేంద్రాలు, సిబ్బంది, భద్రత, నామినేషన్లు, ఇతర పరిపాలనా అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. ఎన్నికల నిర్వహణలో ఖాళీలపై ప్రత్యేక ప్రణాళికా వ్యవస్థ కూడా ECI వద్ద ఉంది.
అందువల్ల నవంబర్‌లో ఓటర్ల జాబితా విడుదల అయితే వెంటనే డిసెంబర్లో పోలింగ్ ఖాయమని చెప్పలేం.
డిసెంబర్లో ఎన్నిక జరిగే అవకాశం ఉందా?
సిద్ధాంతపరంగా నవంబర్‌లో ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ వస్తే డిసెంబర్లో పోలింగ్ నిర్వహించే అవకాశం ఉండవచ్చు.
కానీ అది పూర్తిగా ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
నోటిఫికేషన్ తేదీ, నామినేషన్లు, పరిశీలన, ఉపసంహరణ, ప్రచార కాలం, పోలింగ్, కౌంటింగ్ వంటి తేదీలను ఎన్నికల సంఘమే అధికారికంగా ప్రకటిస్తుంది.
కాబట్టి “నవంబర్‌లో నోటిఫికేషన్.. డిసెంబర్లో పోలింగ్” అనేది ప్రస్తుతం ఒక సంభావ్య టైమ్‌లైన్ మాత్రమే. అధికారిక షెడ్యూల్ వచ్చే వరకు దీనిని ఖరారైన ఎన్నికల తేదీగా చూడకూడదు.
2027లో ఎన్నిక జరిగే అవకాశం ఉందా?
డిసెంబర్లో ఎన్నికల షెడ్యూల్ రాకపోతే తదుపరి దశపై కూడా రాజకీయ చర్చ మొదలవుతుంది.
2027లో కొన్ని రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో వాటితో పాటు ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నికను నిర్వహించే అవకాశం ఉందా? అనే ప్రశ్న రావచ్చు.
అయితే ప్రస్తుతం ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నికను 2027లో జరిగే ఇతర రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలతో కలిపి నిర్వహిస్తామని ఎన్నికల సంఘం అధికారికంగా ప్రకటించిన ఆధారం లేదు.
కాబట్టి 2027 ఫిబ్రవరి లేదా మార్చి వంటి తేదీలను కూడా సంభావ్య రాజకీయ చర్చగా మాత్రమే చూడాలి.
కాంగ్రెస్ వ్యూహం ఏంటి?
ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నిక అధికార కాంగ్రెస్‌కు రాజకీయంగా ముఖ్యమైన పోటీగా మారనుంది.
డానమ్ నాగేందర్ అనర్హత తర్వాత కాంగ్రెస్ ఎవరిని అభ్యర్థిగా ఎంపిక చేస్తుంది? స్థానిక నాయకత్వానికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది? ఏ అంశాలను ప్రచారంలో ముందుకు తీసుకువస్తుంది? అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు ఆసక్తిని పెంచుతున్నాయి.
డానమ్ నాగేందర్ తిరిగి కాంగ్రెస్ తరఫున పోటీ చేస్తారా? అనే ప్రశ్న కూడా రాజకీయంగా చర్చకు రావచ్చు. అయితే ఆయన అభ్యర్థిత్వం, ఎన్నికల అర్హత, పార్టీ నిర్ణయం వంటి అంశాలపై అధికారిక సమాచారం వచ్చిన తర్వాతే స్పష్టంగా మాట్లాడాల్సి ఉంటుంది.
BRSకు కీలక పోటీ
డానమ్ నాగేందర్ 2023లో BRS టికెట్‌పై ఖైరతాబాద్ నుంచి గెలిచారు.
ఆ తర్వాత జరిగిన పరిణామాల నేపథ్యంలో ఇప్పుడు BRS ఏ అభ్యర్థిని బరిలోకి దింపుతుంది? స్థానికంగా పార్టీ వ్యవస్థను ఎలా సమన్వయం చేస్తుంది? ఏ సమస్యలను ప్రచారంలో ప్రధానంగా తీసుకువస్తుంది? అన్నది కీలకంగా మారుతుంది.
అయితే గత ఎన్నికల ఫలితాలను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకుని ఉప ఎన్నిక ఫలితాన్ని ముందే నిర్ణయించడం సరైంది కాదు.
BJP వ్యూహం కూడా ఆసక్తికరం
ఖైరతాబాద్‌లో BJP కూడా తన రాజకీయ వ్యూహాన్ని రూపొందించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
అభ్యర్థి ఎంపిక, స్థానిక సమస్యలు, పార్టీ ప్రచారం, సంస్థాగత బలం వంటి అంశాలు ఎన్నికల సమయంలో కీలకం కావచ్చు.
కానీ ఎవరు ముందున్నారు? ఎవరు గెలుస్తారు? అనే విషయాలను ప్రస్తుతం ఖచ్చితంగా చెప్పడానికి అధికారిక అభ్యర్థుల జాబితా, తాజా ప్రజాభిప్రాయ డేటా వంటి ఆధారాలు అవసరం.
ఖైరతాబాద్‌లో స్థానిక సమస్యలే కీలకమా?
ఉప ఎన్నిక కేవలం పార్టీలు, అభ్యర్థుల మధ్య పోటీగా మాత్రమే ఉండదు.
ఖైరతాబాద్ నియోజకవర్గంలోని స్థానిక సమస్యలు, అభివృద్ధి, ట్రాఫిక్, మౌలిక సదుపాయాలు, డ్రైనేజీ, రోడ్లు, ప్రజా సేవలు, స్థానిక ప్రజల అభిప్రాయాలు వంటి అంశాలు కూడా ఎన్నికల ప్రచారంలో ముందుకు రావచ్చు.
అభ్యర్థుల వ్యక్తిగత రాజకీయ సంబంధాలు, పార్టీ క్యాడర్ బలం, స్థానిక నాయకత్వం, ప్రచార వ్యూహం కూడా ప్రభావం చూపే అంశాలుగా ఉంటాయి.
ఒకసారి మొత్తం కథను సింపుల్‌గా చూద్దాం
మొదట.. డానమ్ నాగేందర్ 2023లో BRS తరఫున ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యేగా గెలిచారు.
తర్వాత.. 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా సికింద్రాబాద్ నుంచి పోటీ చేశారు.
ఆ తర్వాత.. ఆయన అనర్హతపై న్యాయపోరాటం జరిగింది.
2026 సెప్టెంబర్ 18న తెలంగాణ హైకోర్టు ఆయనను అనర్హుడిగా ప్రకటించింది.
సెప్టెంబర్ 24న సుప్రీంకోర్టు హైకోర్టు తీర్పులో జోక్యం చేసుకోలేదు.
ఆ తర్వాత తెలంగాణ అసెంబ్లీ గెజిట్‌లో ఖైరతాబాద్ సీటు ఖాళీగా నమోదు అయింది.
ఇప్పుడు మిగిలింది ఒక్కటే..
ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నిక ఎప్పుడు?
డిసెంబర్లోనా?
లేక 2027లోనా?
ప్రస్తుతం దీనికి అధికారిక సమాధానం ఎన్నికల సంఘం షెడ్యూల్ ప్రకటించిన తర్వాతే వస్తుంది.
డిసెంబర్‌పై ఆసక్తి.. కానీ అధికారిక ప్రకటనే ఫైనల్
ప్రస్తుతం రాజకీయ వర్గాల్లో డిసెంబర్లో ఉప ఎన్నిక జరిగే అవకాశం గురించి చర్చ జరుగుతోంది.
అయితే ఓటర్ల జాబితా విడుదల, ఎన్నికల నోటిఫికేషన్, పోలింగ్ తేదీ ఇవన్నీ వేర్వేరు దశలు.
తుది ఓటర్ల జాబితా విడుదలైనంత మాత్రాన వెంటనే పోలింగ్ తేదీ ఖరారవుతుందని చెప్పలేం.
ఎన్నికల సంఘం అధికారిక ప్రకటన వచ్చే వరకు డిసెంబర్ ఎన్నికను సంభావ్యతగా మాత్రమే చూడాలి.
అదే సమయంలో డిసెంబర్లో ఎన్నిక జరగదని కూడా ఇప్పుడే చెప్పలేం.
అసలు ఆసక్తి ఎన్నికల తేదీలోనే కాదు
ఖైరతాబాద్ ప్రజలకు ఎన్నికల తేదీ ఎంత ముఖ్యమో.. ఎవరు పోటీ చేస్తారు? ఏ అంశాలపై ఎన్నిక జరుగుతుంది? అనే ప్రశ్నలు కూడా అంతే ముఖ్యమైనవి.
కాంగ్రెస్ ఎవరిని బరిలోకి దింపుతుంది?
BRS ఎవరిని ఎంపిక చేస్తుంది?
BJP అభ్యర్థి ఎవరు?
స్థానిక సమస్యలు ఏవి ప్రధానంగా మారతాయి?
ఓటర్లకు పార్టీలు ఎలాంటి హామీలు ఇస్తాయి?
ఈ ప్రశ్నలకు రాబోయే రోజుల్లో సమాధానాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుతం మాత్రం ఒక విషయం స్పష్టంగా ఉంది.
డానమ్ నాగేందర్ అనర్హతపై న్యాయపోరాటం ముగిసింది. ఖైరతాబాద్ అసెంబ్లీ సీటు ఖాళీగా నమోదైంది. ఇక అందరి దృష్టి ఎన్నికల సంఘం తదుపరి నిర్ణయంపైనే ఉంది.
ఖైరతాబాద్ ఉప ఎన్నిక డిసెంబర్లోనే జరుగుతుందా? లేక 2027 వరకు వెళ్తుందా? అధికారిక షెడ్యూల్ వచ్చిన తర్వాతే తుది స్పష్టత వస్తుంది.
ఖైరతాబాద్‌లో ప్రధాన ఎన్నికల అంశం ఏది కావాలి? డానమ్ నాగేందర్ మళ్లీ పోటీ చేస్తారా? కాంగ్రెస్, BRS, BJPలు ఎవరిని బరిలోకి దింపుతాయనుకుంటున్నారు? మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్‌లో తెలియజేయండి.
ఓకే టీవీతో తెలంగాణ రాజకీయాలు, ఉప ఎన్నికలు, ప్రజా సమస్యలపై మరిన్ని విశ్లేషణల కోసం మా ఛానల్‌ను సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.
