కష్టం కౌలు రైతులది.. భరోసా భూ యజమానులదేనా? యూరియా కోసం మళ్లీ లైన్ల బాటలో అన్నదాతలు
తెలంగాణలో కౌలు రైతుల పరిస్థితి రోజురోజుకూ ఆందోళనకరంగా మారుతోంది. పంట పండించేది కౌలు రైతులే అయినప్పటికీ ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాలు, నష్టపరిహారం, బ్యాంకు రుణాలు మాత్రం ఎక్కువగా భూ యజమానులకే పరిమితమవుతున్నాయనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కష్టమంతా కౌలు రైతులదైతే, భరోసా మాత్రం భూ యజమానులకే దక్కుతోందా అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది.
కౌలు రైతుల గుర్తింపు సాధన కమిటీ నిర్వహించిన సర్వేలో వెలుగులోకి వచ్చిన అంశాలు పరిస్థితి ఎంత దారుణంగా ఉందో చెబుతున్నాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 1,816 మంది కౌలు రైతులను సర్వే చేయగా, వారిలో అధిక శాతం మంది పంట నష్టపోయినా ఎలాంటి ప్రభుత్వ సాయం అందడం లేదని వెల్లడించారు. రాష్ట్రంలోని మొత్తం రైతుల్లో సుమారు 85.2 శాతం మంది కౌలు రైతులే ఉన్నప్పటికీ, పంట నష్టం జరిగితే కేవలం 0.7 శాతం మందికే నష్టపరిహారం అందుతోందని నివేదిక పేర్కొంది.
పంట పండించేందుకు భూమిని కౌలుకు తీసుకుని సాగు చేసే రైతులకు సబ్సిడీపై యూరియా కూడా అందని పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని రైతు సంఘాలు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం రైతులందరికీ అండగా ఉంటామని ప్రకటించినప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితులు మాత్రం అందుకు భిన్నంగా ఉన్నాయని కౌలు రైతులు వాపోతున్నారు.
ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రాకముందు కౌలు రైతులకు కూడా రైతు బంధు, రైతు భరోసా, రుణమాఫీ వంటి పథకాలను వర్తింపజేస్తామని హామీలు ఇచ్చిందని రైతులు గుర్తు చేస్తున్నారు. గిట్టుబాటు ధరలు కల్పిస్తామని, వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మారుస్తామని చెప్పారని, కానీ ఇప్పుడు కనీసం సాగుకు అవసరమైన ఎరువులు కూడా అందడం లేదని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం మరోసారి యూరియా కొరత వార్తలు రైతులను కలవరపెడుతున్నాయి. గత పంటకు సంబంధించిన ధాన్యం కొనుగోళ్లు పూర్తికాకపోగా, ఇప్పటికే కొత్త పంట సీజన్ ప్రారంభమవుతోంది. కొత్త పంట సాగు కోసం పొలాల్లోకి వెళ్లాల్సిన రైతులు ఇప్పుడు మళ్లీ యూరియా కోసం ఎరువుల దుకాణాల ముందు క్యూల్లో నిలబడాల్సిన పరిస్థితి ఎదుర్కొంటున్నారు.
“ఒక బస్తా మాత్రమే ఇస్తాం” అంటూ పరిమితులు విధిస్తున్నారని రైతులు చెబుతున్నారు. రాత్రింబవళ్లు క్యూల్లో నిలబడి ఎరువుల కోసం ఎదురుచూడాల్సి వస్తోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. తిండీ, నిద్ర మానేసి ఎరువుల కోసం పడిగాపులు కాయాల్సి వస్తోందని వాపోతున్నారు.
మరోవైపు ధాన్యం కొనుగోళ్లలోనూ సమస్యలు వెంటాడుతున్నాయి. మార్కెట్ యార్డుల్లో కనీస మద్దతు ధర అందడం లేదని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. వర్షాల కారణంగా ధాన్యం తడిసి పంట నష్టపోతున్నా దానిని కొనుగోలు చేయడంలో అధికారులు నిర్లక్ష్యం ప్రదర్శిస్తున్నారని చెబుతున్నారు. కొన్నిచోట్ల రైతులను మార్కెట్ యార్డుల్లోకి కూడా అనుమతించడం లేదనే ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
ధాన్యాన్ని భద్రపరచుకునేందుకు సరిపడా స్థలం కూడా లేకపోవడంతో రైతులు రోడ్లపైనే పంటను ఉంచాల్సి వస్తోందని అంటున్నారు. వానకు తడిసిన వడ్లు చెమ్మపట్టి పూర్తిగా నష్టపోతున్నాయని, అయినా ప్రభుత్వం స్పందించడం లేదని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పంట నష్టపోయినప్పుడు కష్టం పడేది కౌలు రైతులే అయినప్పటికీ, నష్టపరిహారం మాత్రం భూ యజమానుల ఖాతాల్లోకి వెళ్తోందని రైతు సంఘాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. భూ యజమానులు విదేశాల్లో ఉన్నా, నగరాల్లో నివసిస్తున్నా ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలు వారికి చేరుతున్నాయని, పొలంలో చెమటోడ్చే కౌలు రైతు మాత్రం ఖాళీ చేతులతో మిగిలిపోతున్నాడని చెబుతున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో కౌలు రైతులకు ప్రత్యేక గుర్తింపు కార్డులు ఇవ్వాలని కౌలు రైతుల గుర్తింపు సాధన కమిటీ ప్రభుత్వానికి సూచించింది. ఆ గుర్తింపు ఆధారంగా రైతు భరోసా, పంట నష్టపరిహారం, సబ్సిడీ ఎరువులు, బ్యాంకు రుణాలు వంటి అన్ని ప్రయోజనాలను నేరుగా కౌలు రైతులకే అందించాలని కోరింది.
వ్యవసాయం ఆధారంగా జీవిస్తున్న లక్షలాది కుటుంబాల భవిష్యత్తు ఇప్పుడు ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంది. కౌలు రైతుల సమస్యలను గుర్తించి వారికి న్యాయం చేయకపోతే వ్యవసాయ రంగం మరింత సంక్షోభంలోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఏ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినా రైతులకు హామీలు ఇవ్వడం ఆనవాయితీగా మారిందనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. కానీ హామీలు అమలయ్యే దశకు వచ్చేసరికి రైతుల కష్టాలు మాత్రం అలాగే మిగిలిపోతున్నాయనే అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది. ఇప్పుడు కౌలు రైతులు అడుగుతున్న ప్రశ్న ఒక్కటే… “పంట పండించేది మేమే అయితే, ప్రభుత్వ భరోసా మాకు ఎప్పుడు దక్కుతుంది?”
