నమస్తే.. వెల్కమ్ టు ఓకే టీవీ.
దేశ రాజకీయాలను రాబోయే 20 నుంచి 30 సంవత్సరాల పాటు ప్రభావితం చేసే అత్యంత కీలక అంశంగా ఇప్పుడు “డీలిమిటేషన్” చర్చ మారుతోంది. తెలంగాణకు భారీ షాక్ తగులుతుందా? ఆంధ్రప్రదేశ్ లోక్సభ సీట్ల ప్రభావం తగ్గిపోతుందా? దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలు ఎందుకు ఒక్కసారిగా అలర్ట్ అయ్యాయి? తమిళనాడు నుంచి తెలంగాణ వరకు రాజకీయ పార్టీలు ఎందుకు ఒకే స్వరం వినిపిస్తున్నాయి? ఈ ప్రశ్నలన్నింటికీ సమాధానం డీలిమిటేషన్లోనే దాగి ఉంది.
అసలు డీలిమిటేషన్ అంటే ఏమిటి?
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి ఓటుకు సమాన విలువ ఉండాలి. అయితే కాలక్రమేణా కొన్ని ప్రాంతాల్లో జనాభా వేగంగా పెరుగుతుంది. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో జనాభా పెరుగుదల మందగిస్తుంది. దీంతో కొన్ని నియోజకవర్గాల్లో జనాభా ఎక్కువగా, మరికొన్నింటిలో తక్కువగా ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు ఒక నియోజకవర్గంలో 10 లక్షల మంది ఓటర్లు ఉంటే, మరో నియోజకవర్గంలో 30 లక్షల మంది ఉంటే రెండింటికీ ఒకే ఎంపీ ప్రాతినిధ్యం వహించడం ప్రజాస్వామ్య సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధంగా భావిస్తారు. అందుకే నియోజకవర్గాల హద్దులను మార్చడం, కొత్త నియోజకవర్గాలు ఏర్పాటు చేయడం, అవసరమైతే సీట్లు పెంచడం లేదా తగ్గించడాన్ని డీలిమిటేషన్ అంటారు.
వివాదం ఎందుకు మొదలైంది?
1971 జనాభా లెక్కల తర్వాత దేశంలో కుటుంబ నియంత్రణ కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించేందుకు ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. కుటుంబ నియంత్రణ పాటించిన రాష్ట్రాలు నష్టపోకూడదనే ఉద్దేశంతో లోక్సభ సీట్ల పునర్విభజనను నిలిపివేశారు. ఆ తర్వాత 2001లో మరోసారి ఈ ఫ్రీజ్ను 2026 వరకు పొడిగించారు.
ఇప్పుడు ఆ గడువు ముగియబోతోంది. దీంతో 2026 తర్వాత కొత్త డీలిమిటేషన్ ఎలా ఉండబోతోందన్న ప్రశ్న దేశ రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.
దక్షిణ రాష్ట్రాల ఆందోళన ఏమిటి?
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాలు గత నాలుగు నుంచి ఐదు దశాబ్దాలుగా కుటుంబ నియంత్రణ కార్యక్రమాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేశాయి. ఫలితంగా జనాభా పెరుగుదల నియంత్రణలో ఉంది.
అయితే ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్రాల్లో జనాభా పెరుగుదల అధికంగా నమోదైంది.
కొత్త డీలిమిటేషన్ పూర్తిగా తాజా జనాభా ఆధారంగా జరిగితే, ఎక్కువ జనాభా ఉన్న ఉత్తర రాష్ట్రాలకు అధిక సంఖ్యలో లోక్సభ సీట్లు కేటాయించే అవకాశం ఉంటుంది. దక్షిణ రాష్ట్రాలు మాత్రం తమ రాజకీయ ప్రాతినిధ్య వాటాను కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని భావిస్తున్నాయి.
వారి వాదన సూటిగా ఉంది.
“ప్రభుత్వం చెప్పిన కుటుంబ నియంత్రణ విధానాలను మేము పాటించాం. ఇప్పుడు అదే మా తప్పుగా మారి రాజకీయంగా మమ్మల్ని బలహీనపరుస్తుందా?”
అనే ప్రశ్నను దక్షిణాది రాష్ట్రాలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
తెలంగాణపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
ప్రస్తుతం తెలంగాణకు 17 లోక్సభ స్థానాలు ఉన్నాయి.
కొత్త డీలిమిటేషన్ తర్వాత తెలంగాణకు సీట్లు పెరిగే అవకాశాన్ని పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేం. అయితే అసలు ఆందోళన సీట్లు తగ్గడంపై కాదు.
ఉదాహరణకు ప్రస్తుతం మొత్తం 543 లోక్సభ స్థానాల్లో తెలంగాణకు 17 సీట్లు ఉన్నాయి. కానీ భవిష్యత్తులో మొత్తం సీట్లు 800 లేదా 850కి పెరిగి, అదనపు స్థానాలు ఎక్కువగా ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలకు వెళ్తే, తెలంగాణ శాతం ప్రాతినిధ్యం తగ్గిపోతుంది.
దీంతో జాతీయ రాజకీయాల్లో తెలంగాణ స్వరం బలహీనపడే అవకాశం ఉందని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిస్థితి?
ఆంధ్రప్రదేశ్కు ప్రస్తుతం 25 లోక్సభ స్థానాలు ఉన్నాయి.
జనాభా వృద్ధి తక్కువగా ఉండటం వల్ల భారీ స్థాయిలో అదనపు సీట్లు పొందే అవకాశం పరిమితంగానే ఉండొచ్చని భావిస్తున్నారు.
అయితే ఐటీ, పరిశ్రమలు, జీఎస్టీ ఆదాయం, పన్నుల రూపంలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గణనీయమైన సహకారం అందించే రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రభావం తగ్గితే, అది సమాఖ్య స్ఫూర్తిని దెబ్బతీస్తుందనే వాదన కూడా వినిపిస్తోంది.
ఉత్తర భారత రాష్ట్రాల వాదన ఏమిటి?
ఇక మరోవైపు ఉత్తర భారత రాష్ట్రాల వాదన కూడా ప్రజాస్వామ్య పరంగా బలంగానే కనిపిస్తోంది.
వారి అభిప్రాయం ప్రకారం…
“జనాభా ఎక్కువగా ఉంటే ప్రజలు ఎక్కువ. ప్రజలు ఎక్కువైతే వారికి ఎక్కువ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం ఉండాలి.”
ఉదాహరణకు 25 కోట్ల జనాభా ఉన్న రాష్ట్రానికి, 3 కోట్ల జనాభా ఉన్న రాష్ట్రానికి సమాన రాజకీయ ప్రభావం ఉండాలా? అనే ప్రశ్నను వారు లేవనెత్తుతున్నారు.
ఈ కోణంలో చూస్తే వారి వాదనలో కూడా ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలకు అనుగుణమైన అంశాలు ఉన్నాయని చెప్పాలి.
పరిష్కారం ఏమిటి?
ఈ వివాదానికి నిపుణులు కొన్ని సూచనలు చేస్తున్నారు.
- లోక్సభ సీట్ల సంఖ్య పెంచినా ప్రతి రాష్ట్రానికి కనీస రాజకీయ ప్రాతినిధ్య హామీ ఇవ్వాలి.
- జనాభాతో పాటు ఆర్థిక సహకారం, అభివృద్ధి సూచీలు, పన్నుల వాటా వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
- ఉత్తర-దక్షిణ విభజన భావనకు తావివ్వకుండా దేశ సమైక్యతను కాపాడే విధంగా నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
- అన్ని రాష్ట్రాలతో సంప్రదింపులు జరిపి విస్తృత ఏకాభిప్రాయం సాధించాలి.
తెలంగాణకు నిజంగానే భారీ షాక్ వస్తుందా?
ప్రస్తుతం ఈ ప్రశ్నకు ఖచ్చితమైన సమాధానం లేదు.
ఎందుకంటే ఇప్పటివరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తుది డీలిమిటేషన్ ఫార్ములాను ప్రకటించలేదు. ఎవరికీ ఎంత లాభం? ఎవరికీ ఎంత నష్టం? అనే అంశాలు ఇంకా స్పష్టతకు రాలేదు.
అయితే ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
2026 తర్వాత జరిగే డీలిమిటేషన్ భారత రాజకీయ పటాన్ని గణనీయంగా మార్చే శక్తి కలిగి ఉంది. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్తో పాటు దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాధాన్యంపై కూడా దీని ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది.
అందుకే ఇప్పుడు తెలంగాణలోనూ, ఆంధ్రప్రదేశ్లోనూ, తమిళనాడులోనూ ఈ అంశంపై తీవ్ర చర్చ జరుగుతోంది.
మరి మీ అభిప్రాయం ఏంటి?
జనాభా ఆధారంగానే లోక్సభ సీట్లు కేటాయించాలా? లేక కుటుంబ నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేసిన రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక రక్షణ కల్పించాలా?
ఈ అంశంపై మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్ రూపంలో తెలియజేయండి. ఎందుకంటే ఇది కేవలం సీట్ల లెక్కల విషయం మాత్రమే కాదు… భారత ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తును నిర్ణయించే కీలక చర్చ.
