దేశంలో చలామణిలో ఉన్న కరెన్సీ నోట్ల మన్నికను మరింత పెంచేందుకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బీఐ) కీలక అడుగులు వేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్ ఆధారిత) కరెన్సీ నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టే ప్రతిపాదనకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచారం. ప్రారంభ దశలో ₹10, ₹20 నోట్లను ట్రయల్ ప్రాతిపదికన ముద్రించి క్షేత్రస్థాయిలో పరీక్షించనున్నారు.
ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి పార్లమెంటులో వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ఒక్కో డినామినేషన్కు 100 కోట్ల చొప్పున పాలిమర్ నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా ముద్రించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆర్బీఐ ప్రతిపాదనకు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే భవిష్యత్తులో దేశవ్యాప్తంగా పాలిమర్ నోట్లను క్రమంగా చలామణిలోకి తీసుకురావాలని ఆర్బీఐ యోచిస్తోంది.
ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే పాలిమర్ నోట్లు ఎక్కువ కాలం మన్నుతాయని ఆర్బీఐ భావిస్తోంది. తేమ, మురికి, చిరిగిపోవడం, నలిగిపోవడం వంటి సమస్యలు వీటిలో చాలా తక్కువగా ఉంటాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. దీంతో నోట్ల జీవితకాలం పెరగడంతో పాటు ముద్రణ వ్యయం కూడా దీర్ఘకాలంలో తగ్గే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు.
పాలిమర్ కరెన్సీ తయారీ కోసం ఆర్బీఐ అనుబంధ సంస్థ భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోట్ ముద్రణ్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (BRBNMPL) ప్రత్యేక పాలిమర్ సబ్స్ట్రేట్ షీట్ల సరఫరా కోసం గ్లోబల్ టెండర్లు ఆహ్వానించింది. తొలి దశలో సుమారు 3.4 కోట్ల పాలిమర్ షీట్ల సరఫరా చేయాలని టెండర్లో పేర్కొన్నారు. అత్యాధునిక భద్రతా ఫీచర్లతో ఈ షీట్లు తయారుకానున్నాయి. టెండర్ల దాఖలుకు ఆగస్టు 18ను చివరి తేదీగా నిర్ణయించారు.
అయితే పాలిమర్ నోట్లు ప్రవేశపెడుతున్నప్పటికీ ప్రస్తుతం చలామణిలో ఉన్న కాగితపు నోట్లను రద్దు చేసే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి లేదని స్పష్టం చేశారు. కొత్త పాలిమర్ నోట్లు, ప్రస్తుత కాగితపు నోట్లు రెండూ ఒకేసారి చలామణిలో కొనసాగనున్నాయి. కాబట్టి ప్రజలు ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న నోట్లపై ఎలాంటి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని అధికారులు తెలిపారు.
ఇప్పటికే ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, బ్రిటన్, న్యూజిలాండ్ వంటి అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో పాలిమర్ కరెన్సీ విజయవంతంగా వినియోగంలో ఉంది. మన్నిక, భద్రత, నకిలీ నోట్ల నివారణ వంటి అంశాల్లో ఇవి మెరుగైన ఫలితాలను ఇచ్చినట్లు ఆయా దేశాల అనుభవం చెబుతోంది.
భారత్లో కూడా ట్రయల్ దశ విజయవంతమైతే భవిష్యత్తులో మరిన్ని డినామినేషన్లలో పాలిమర్ నోట్లు విడుదల చేసే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ప్రారంభ దశలో చేపట్టనున్న ఈ ప్రయోగం ఫలితాల ఆధారంగా ఆర్బీఐ తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోనుంది.
దేశంలో కరెన్సీ వ్యవస్థను మరింత ఆధునికంగా, మన్నికైనదిగా తీర్చిదిద్దే దిశగా పాలిమర్ నోట్ల ప్రవేశం ఒక కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ ప్రయోగాత్మక దశ ఎంత మేర విజయవంతమవుతుందన్నదే భవిష్యత్తు నిర్ణయించే ప్రధాన అంశంగా మారనుంది.
