దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించిన నీట్ ప్రశ్నపత్రం లీకేజీ వ్యవహారంపై జరిగిన నిరసనల నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. నిరసనల్లో పాల్గొని అరెస్టు లేదా నిర్బంధానికి గురైన మైనర్ విద్యార్థులు, అలాగే నేర చరిత్ర లేని విద్యార్థులను వెంటనే విడుదల చేయాలని మంగళవారం ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. శాంతియుతంగా ఆందోళన చేసిన విద్యార్థులపై అనవసరంగా కఠిన చర్యలు తీసుకోరాదని స్పష్టం చేసింది.
ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్తో పాటు పలు రాష్ట్రాల్లో నీట్ లీకేజీకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులపై నమోదైన ఎఫ్ఐఆర్లపై విచారణ కొనసాగవచ్చని కోర్టు పేర్కొంది. అయితే నేర చరిత్ర లేని విద్యార్థులపై ఎలాంటి కఠిన చర్యలు తీసుకోకూడదని, మైనర్ విద్యార్థులను వెంటనే విడుదల చేయాలని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. ఈ రక్షణ మాత్రం నేర చరిత్ర ఉన్నవారికి వర్తించదని ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం వెల్లడించింది.
ఈ సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పాటు మహారాష్ట్ర, బీహార్, అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఢిల్లీ ప్రభుత్వాలకు సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు జారీ చేసింది. నిరసనల సమయంలో విద్యార్థులపై పోలీసుల దౌర్జన్యానికి సంబంధించిన ఆరోపణలపై స్వతంత్ర కమిటీ లేదా ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందం (SIT) ద్వారా విచారణ జరిపించే అంశాన్ని కూడా పరిశీలిస్తున్నట్లు కోర్టు సంకేతాలు ఇచ్చింది. అదే సమయంలో పోలీసులపై జరిగిన దాడుల ఆరోపణలను కూడా విచారణలో భాగంగా పరిశీలించనున్నట్లు తెలిపింది.
నీట్ లీకేజీ వ్యవహారం దేశవ్యాప్తంగా విద్యార్థుల్లో తీవ్ర ఆందోళనకు దారితీసింది. పరీక్షల పారదర్శకత, భవిష్యత్తుపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తూ వేలాది మంది విద్యార్థులు పలు రాష్ట్రాల్లో నిరసనలు చేపట్టారు. విద్యార్థుల ఆందోళనలకు అనుకూలంగా స్పందించిన సుప్రీంకోర్టు, శాంతియుత నిరసన హక్కును గౌరవించాల్సిన అవసరం ఉందని పరోక్షంగా స్పష్టం చేసింది.
అయితే మరోవైపు విద్యార్థుల నిరసనల పేరుతో కొంతమంది అసాంఘిక శక్తులు ఉద్యమంలోకి చొరబడి హింసాత్మక ఘటనలకు పాల్పడ్డారనే ఆరోపణలు కూడా ఉన్నాయి. ఫేస్ రికగ్నిషన్ వంటి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి నిరసనల్లో పాల్గొన్న వ్యక్తుల వివరాలను పోలీసులు పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. విద్యార్థులతో సంబంధం లేకుండా హింసకు పాల్పడిన వారు, నేర చరిత్ర కలిగిన వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు కొనసాగనున్నాయని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
ఇదిలా ఉండగా, నిరసనకారుల తరఫు న్యాయవాదులు ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీలను తప్పకుండా అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం, బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలు శాంతియుత నిరసనల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులపై నమోదైన కేసులను ఉపసంహరించుకోవాలని కోరుతున్నారు. ప్రభుత్వ న్యాయవాదులు కోర్టులో ఈ అంశంపై స్పష్టమైన హామీ ఇవ్వకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
విద్యార్థి సంఘాలు కూడా ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీల అమలుకు నిర్ణయించిన గడువు ముగిసిందని గుర్తు చేస్తున్నాయి. ఇప్పటికైనా హామీలను నెరవేర్చాలని, లేకపోతే దేశవ్యాప్తంగా మళ్లీ ఆందోళనలు ప్రారంభిస్తామని హెచ్చరిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం మాట నిలబెట్టుకుంటేనే విద్యార్థుల్లో విశ్వాసం పెరుగుతుందని, విద్యా వ్యవస్థపై నమ్మకం బలపడుతుందని వారు చెబుతున్నారు.
నీట్ ప్రశ్నపత్రం లీకేజీ ఘటనపై ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా చర్చ కొనసాగుతున్న వేళ, సుప్రీంకోర్టు తాజా ఆదేశాలు ఈ వ్యవహారంలో కీలక మలుపుగా భావిస్తున్నారు. ఒకవైపు విద్యార్థుల హక్కులను పరిరక్షిస్తూ, మరోవైపు చట్టవ్యతిరేక చర్యలకు పాల్పడిన వారిపై విచారణ కొనసాగించాలనే సమతుల్య దృక్పథాన్ని సుప్రీంకోర్టు అవలంబించింది. ఇక కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కోర్టు ఆదేశాలను ఎలా అమలు చేస్తాయన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
