తెలంగాణలో ఇక స్మార్ట్ మీటర్లే.. కొత్త విద్యుత్ కనెక్షన్లకు ముందుగా అమలు

కొత్త కనెక్షన్లతో ప్రారంభించి దశలవారీగా పాత కనెక్షన్లకూ స్మార్ట్ మీటర్లు అమర్చే దిశగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతున్నట్లు సమాచారం. ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ప్రీపెయిడ్ మీటర్లను అమర్చే అంశంపైనా ప్రణాళికలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

తెలంగాణలో విద్యుత్ వినియోగం, బిల్లింగ్ విధానంలో కీలక మార్పులు రాబోతున్నాయి. రాష్ట్రంలోని విద్యుత్ కనెక్షన్లకు స్మార్ట్ మీటర్లను అమర్చే ప్రక్రియను దశలవారీగా చేపట్టే దిశగా ప్రభుత్వం, డిస్కంలు ముందుకు సాగుతున్నాయి. ఇందులో భాగంగా మొదట కొత్తగా ఇచ్చే విద్యుత్ కనెక్షన్లకు స్మార్ట్ మీటర్లు అమర్చి, అనంతరం ఇప్పటికే ఉన్న పాత కనెక్షన్లకు కూడా వాటిని ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచన ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

స్మార్ట్ మీటర్ల ద్వారా విద్యుత్ వినియోగాన్ని మరింత కచ్చితంగా నమోదు చేయడం, బిల్లింగ్‌లో పారదర్శకత తీసుకురావడం, విద్యుత్ నష్టాలను తగ్గించడం వంటి లక్ష్యాలను ప్రభుత్వం చెబుతోంది. కేంద్రంలోని రీవ్యాంప్డ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సెక్టార్ స్కీమ్‌ (RDSS)లో తెలంగాణ భాగస్వామ్యం కావడానికి రాష్ట్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపినట్లు ఇటీవల వచ్చిన నివేదికలు కూడా వెల్లడించాయి. వ్యవసాయ కనెక్షన్లను మినహాయించి ఇతర వినియోగదారులకు ప్రీపెయిడ్ స్మార్ట్ మీటర్లను ఏర్పాటు చేసే ప్రతిపాదన అందులో ఉంది.

కొత్త కనెక్షన్లతో ప్రారంభం?

కొత్తగా విద్యుత్ కనెక్షన్ తీసుకునే వినియోగదారులకు స్మార్ట్ మీటర్లను అమర్చడం ద్వారా ఈ ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని భావిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఆ తర్వాత దశలవారీగా ప్రస్తుతం ఉన్న సాధారణ మీటర్ల స్థానంలో స్మార్ట్ మీటర్లను ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఉంది.

స్మార్ట్ మీటర్ ద్వారా విద్యుత్ వినియోగానికి సంబంధించిన వివరాలు డిజిటల్‌గా నమోదు అవుతాయి. దీనివల్ల మీటర్ రీడింగ్ కోసం సిబ్బంది ఇంటికి రావాల్సిన అవసరం తగ్గడంతో పాటు, వినియోగం ఆధారంగా బిల్లింగ్ మరింత కచ్చితంగా జరిగే అవకాశం ఉంటుంది.

నెలాఖరులో రీడింగ్.. బిల్లింగ్‌లో మార్పులు

కొత్త విధానంలో ప్రతి నెలా నిర్ణీత తేదీలో మీటర్ రీడింగ్‌ను నమోదు చేసి వినియోగదారులకు బిల్లులు జారీ చేసే విధానాన్ని అమలు చేయాలనే ఆలోచన ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

అయితే స్మార్ట్ మీటర్ల వల్ల బిల్లులు ఎలా వస్తాయి? వినియోగదారులకు బిల్లు ఎప్పుడు అందుతుంది? మొబైల్ నంబర్‌కు బిల్లు వివరాలు వస్తాయా? ప్రీపెయిడ్ విధానం ఎక్కడ అమలవుతుంది? వంటి అంశాలపై వినియోగదారుల్లో ఆసక్తి నెలకొంది.

ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు ప్రీపెయిడ్ మీటర్లు?

ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు మాత్రం ప్రీపెయిడ్ మీటర్లను తప్పనిసరిగా అమర్చే దిశగా నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. ప్రీపెయిడ్ మీటర్లలో ముందుగానే రీచార్జ్ చేసి విద్యుత్ వినియోగించే విధానం ఉంటుంది.

ఇలాంటి విధానం ద్వారా విద్యుత్ బకాయిలను తగ్గించడం, ప్రభుత్వ సంస్థల విద్యుత్ వినియోగాన్ని పర్యవేక్షించడం సాధ్యమవుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

200 యూనిట్ల ఉచిత విద్యుత్ సంగతేంటి?

ఇదే సమయంలో తెలంగాణలో అమలవుతున్న గృహ జ్యోతి పథకంపై కూడా స్మార్ట్ మీటర్ల ప్రభావం ఉంటుందా అనే చర్చ మొదలైంది.

గృహ జ్యోతి పథకం కింద అర్హత కలిగిన కుటుంబాలకు నెలకు 200 యూనిట్ల వరకు ఉచిత విద్యుత్ అందుతోంది. 200 యూనిట్లు లేదా అంతకంటే తక్కువ వినియోగం ఉన్న అర్హత కలిగిన కుటుంబాలకు జీరో బిల్లు వస్తుంది. ఈ పథకానికి సంబంధించిన విద్యుత్ సబ్సిడీని ప్రభుత్వం డిస్కంలకు చెల్లిస్తుంది.

2026 జనవరిలో ప్రభుత్వం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, గృహ జ్యోతి కింద 52,82,498 కుటుంబాలు లబ్ధి పొందుతున్నాయని, ఈ పథకం కోసం ప్రభుత్వం రూ.3,593 కోట్లను ఖర్చు చేసిందని ఉప ముఖ్యమంత్రి భట్టి విక్రమార్క తెలిపారు.

అందువల్ల స్మార్ట్ మీటర్లు వచ్చినా అర్హత ఉన్న వినియోగదారులకు 200 యూనిట్ల ఉచిత విద్యుత్ పథకం కొనసాగుతుందా లేదా అనే విషయంలో ప్రభుత్వం ఇప్పటికే స్పష్టత ఇచ్చింది. స్మార్ట్ మీటర్ల ఏర్పాటు, ఉచిత విద్యుత్ పథకం రెండూ వేర్వేరు అంశాలని ప్రభుత్వం పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.

బిల్లు ఎక్కువగా వస్తుందనే భయం వద్దు.. కానీ వినియోగంపై నిఘా పెరుగుతుంది

స్మార్ట్ మీటర్లు అమర్చడం వల్ల బిల్లులు ఆటోమేటిక్‌గా పెరుగుతాయని చెప్పడానికి ఆధారం లేదు. వాస్తవానికి స్మార్ట్ మీటర్ల ప్రధాన ఉద్దేశం వినియోగాన్ని కచ్చితంగా కొలిచి, దానికి అనుగుణంగా బిల్లు రూపొందించడం.

అయితే వినియోగదారుల ఆందోళన మాత్రం వేరేలా ఉంది. సాధారణ మీటర్లలో రీడింగ్, బిల్లింగ్‌కు సంబంధించి ఇప్పటికే సమస్యలు ఎదురవుతున్న సందర్భాల్లో స్మార్ట్ మీటర్లతో బిల్లింగ్‌లో ఏదైనా తప్పిదం జరిగితే దాన్ని ఎలా పరిష్కరిస్తారు? అదనపు ఛార్జీలు ఉంటాయా? మీటర్ ఖర్చును ఎవరు భరిస్తారు? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

ఇలాంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం, డిస్కంలు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు ప్రకటించాల్సిన అవసరం ఉంది.

స్మార్ట్ మీటర్ ఖర్చు ఎవరు భరిస్తారు?

స్మార్ట్ మీటర్లు సాధారణ మీటర్ల కంటే ఖరీదైనవిగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే తెలంగాణలో RDSS కింద స్మార్ట్ మీటర్ల ఏర్పాటుకు కేంద్రం, రాష్ట్రం మధ్య 60:40 నిష్పత్తిలో వ్యయ భాగస్వామ్యం ఉంటుందని ఇటీవల నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. వినియోగదారులపై అదనపు భారం ఉండదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసినట్లు కూడా సమాచారం.

అందువల్ల ప్రతి వినియోగదారుడి నుంచి ప్రత్యేకంగా మీటర్ ఖర్చు వసూలు చేస్తారా లేదా అన్నది అధికారిక మార్గదర్శకాలు వెలువడిన తర్వాతే స్పష్టమవుతుంది.

స్మార్ట్ మీటర్ల వల్ల ప్రయోజనాలు ఏమిటి?

స్మార్ట్ మీటర్ల ద్వారా కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు.

• విద్యుత్ వినియోగాన్ని కచ్చితంగా నమోదు చేయడం
• మాన్యువల్ మీటర్ రీడింగ్‌పై ఆధారపడటం తగ్గడం
• బిల్లింగ్‌లో పారదర్శకత పెరగడం
• విద్యుత్ దొంగతనాలను గుర్తించడం సులభం కావడం
• వినియోగదారుడు తన విద్యుత్ వినియోగాన్ని మెరుగ్గా పర్యవేక్షించుకోవడం
• డిస్కంలకు విద్యుత్ సరఫరా, వినియోగంపై మెరుగైన డేటా అందడం

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా స్మార్ట్ మీటర్లను ఖచ్చితమైన వినియోగ డేటా, బిల్లింగ్ పారదర్శకత, డిస్కంల ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరిచే సంస్కరణల్లో భాగంగా చూస్తోంది.

వినియోగదారుల ప్రశ్నలు మాత్రం మిగిలే ఉన్నాయి

మరోవైపు సాధారణ వినియోగదారుల్లో మాత్రం అనేక సందేహాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఉచిత విద్యుత్ పథకానికి అర్హత ఉన్న కుటుంబాలకు స్మార్ట్ మీటర్లు అమర్చిన తర్వాత జీరో బిల్లు ఎలా రూపొందుతుంది? వినియోగం 200 యూనిట్లు దాటితే మొత్తం బిల్లు ఎలా లెక్కిస్తారు? ప్రీపెయిడ్ విధానం సాధారణ గృహ వినియోగదారులకు ఎప్పుడు వర్తిస్తుంది? వంటి ప్రశ్నలకు డిస్కంలు స్పష్టమైన సమాధానాలు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం గృహ జ్యోతి పథకంలో 200 యూనిట్లకు పైగా వినియోగిస్తే జీరో బిల్లుకు అర్హత ఉండదు; మొత్తం వినియోగానికి సంబంధించి బిల్లు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాలి

స్మార్ట్ మీటర్లను ఏర్పాటు చేయడం విద్యుత్ రంగంలో సాంకేతిక మార్పుగా చూడవచ్చు. అయితే ప్రజలకు సంబంధించిన అంశం కావడంతో ప్రభుత్వం పూర్తి వివరాలను ముందుగానే వెల్లడించాల్సిన అవసరం ఉంది.

స్మార్ట్ మీటర్లు ఎప్పటి నుంచి వస్తాయి? మొదట ఏ ప్రాంతాల్లో అమలు చేస్తారు? పాత మీటర్లను ఎప్పుడు మారుస్తారు? మీటర్ ఖర్చును ఎవరు భరిస్తారు? ప్రీపెయిడ్ విధానం ఎవరికి వర్తిస్తుంది? గృహ జ్యోతి లబ్ధిదారులకు బిల్లింగ్ ఎలా జరుగుతుంది? వంటి అంశాలపై అధికారిక ప్రకటన వస్తే వినియోగదారుల్లో ఉన్న అనుమానాలు తొలగే అవకాశం ఉంది.

మొత్తంగా చూస్తే తెలంగాణలో విద్యుత్ మీటరింగ్ విధానం కొత్త దశలోకి వెళ్లే అవకాశం కనిపిస్తోంది. స్మార్ట్ మీటర్లతో బిల్లింగ్ మరింత కచ్చితంగా, పారదర్శకంగా మారుతుందా? లేక వినియోగదారులపై కొత్త భారం పడుతుందా? అనేది అమలు విధానం, ప్రభుత్వం ప్రకటించే నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

గమనిక: స్మార్ట్ మీటర్లకు సంబంధించిన కొన్ని అమలు వివరాలు ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న నివేదికలు/ప్రతిపాదనల ఆధారంగా ఉన్నాయి; తుది అమలు నిబంధనలను తెలంగాణ విద్యుత్ సంస్థలు అధికారికంగా ప్రకటించిన తర్వాతే ఖచ్చితమైన వివరాలు నిర్ధారించబడతాయి.