రైతు భరోసాపై సర్కార్ కసరత్తు.. కౌలు రైతులకు భరోసా ఎప్పుడు?
తెలంగాణలో రైతు భరోసా పంపిణీపై ప్రభుత్వం మరోసారి కసరత్తు ప్రారంభించింది. కరీఫ్ సీజన్ నేపథ్యంలో రైతులకు పెట్టుబడి సాయం అందించేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నట్లు వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు. అయితే ఈ ప్రకటనల మధ్య రైతుల్లో మాత్రం అనేక సందేహాలు నెలకొన్నాయి. ముఖ్యంగా గతంలో రైతు భరోసా చెల్లింపుల్లో ఎదురైన సమస్యలు, అర్హులైన రైతులకు సైతం సాయం అందకపోవడం, కౌలు రైతులను పూర్తిగా విస్మరించడం వంటి అంశాలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
గతంలో ప్రభుత్వం రైతు భరోసా కోసం వేల కోట్ల రూపాయలు కేటాయిస్తున్నామని ప్రకటించింది. రైతులకు అండగా నిలుస్తున్న ఏకైక ప్రభుత్వం తమదేనని గొప్పలు చెప్పుకుంది. కానీ వాస్తవ పరిస్థితి చూస్తే అర్హులైన రైతులందరికీ సాయం అందిందా అనే ప్రశ్నకు స్పష్టమైన సమాధానం కనిపించడం లేదు. కొంతమందికి డబ్బులు జమ కాగా, మరికొందరు ఇప్పటికీ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరుగుతూనే ఉన్నారు.
ఇప్పుడు కరీఫ్ సీజన్కు సంబంధించి రైతు భరోసా పంపిణీకి ప్రభుత్వం కొత్త ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. ఇప్పటికే వ్యవసాయ శాఖ రైతుల వివరాలను సేకరించినట్లు సమాచారం. కొత్తగా పట్టాదారు పాస్బుక్లు పొందిన రైతులకు నోటిఫికేషన్ విడుదలైన వారం రోజుల్లోనే ఎకరానికి సాయం జమ చేయాలని ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.
గత యాసంగి సీజన్లో ప్రభుత్వం రెండు విడతలుగా పరిమిత స్థాయిలో సాయం అందించింది. అయితే పూర్తి సాయం అందుతుందని ఆశించిన అనేక మంది రైతులకు నిరాశే ఎదురైంది. ఈసారి వానాకాలంలో సాగు విస్తీర్ణం ఎక్కువగా ఉండటంతో పట్టా ఉన్న ప్రతి రైతుకు పెట్టుబడి సాయం అందించేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఖమ్మం జిల్లా నుంచి రైతు భరోసా పంపిణీ ప్రారంభించేందుకు ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయన్న సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇప్పటికే రైతులు పంట పెట్టుబడుల కోసం అప్పులు తీసుకుంటున్నందున వారికి ఇబ్బందులు కలగకుండా త్వరగా సాయం అందించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఆర్థిక శాఖ కూడా ఈ అంశంపై సమీక్ష నిర్వహించినట్లు సమాచారం. అర్హుల జాబితా సిద్ధమైన వెంటనే నిధులు విడుదల చేసి ఎకరానికి రూ.6 వేల చొప్పున రైతుల ఖాతాల్లో జమ చేయనున్నట్లు చెబుతున్నారు.
ప్రతి సీజన్కు సుమారు రూ.9 వేల కోట్ల వరకు రైతు భరోసా కోసం ప్రభుత్వం ఖర్చు చేస్తోందని అధికారులు చెబుతున్నారు. అయితే సాగు చేయని భూములను జాబితా నుంచి తొలగిస్తే వేల కోట్ల రూపాయలు ఆదా అవుతాయని అంచనా వేస్తున్నారు. రాష్ట్రంలో సుమారు కోటి నలభై లక్షల ఎకరాల భూమి ఉండగా, దాదాపు 70 లక్షల మంది రైతులకు పట్టాదారు పాస్బుక్లు ఉన్నాయి.
గత ఏడాది సాగు చేయని సుమారు మూడు లక్షల యాభై వేల ఎకరాల భూమిని అధికారులు గుర్తించారు. అదేవిధంగా రియల్ ఎస్టేట్ వెంచర్లు, గ్రామాల పరిసరాల్లోని వినియోగంలో లేని భూములు, రోడ్లు, కాలువల కిందకు వెళ్లిన భూములు కలిపి దాదాపు లక్షల ఎకరాలు వ్యవసాయానికి పనికిరావని తేల్చినట్లు తెలుస్తోంది. అలాంటి భూములకు సాయం ఇవ్వడం కంటే నిజంగా సాగు చేస్తున్న రైతులకు అందించడం మంచిదని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ఇక్కడ ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న మరో ఆలోచన కూడా చర్చనీయాంశమైంది. ఇప్పటివరకు పట్టాదారు పాస్బుక్లో ఉన్న మొత్తం భూమికి సాయం అందించగా, ఇకపై ఏడున్నర ఎకరాల వరకు మాత్రమే పరిమితం చేయాలని ఆలోచిస్తున్నట్లు సమాచారం. పెద్ద భూస్వాములకు కాకుండా చిన్న, సన్నకారు రైతులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని పలువురు ఎమ్మెల్యేలు సూచించినట్లు తెలుస్తోంది.
అయితే ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో పూర్తిగా మరుగున పడిపోయిన వర్గం కౌలు రైతులు. ఎన్నికల సమయంలో కౌలు రైతులకు కూడా భరోసా కల్పిస్తామని, పెట్టుబడి సాయం అందిస్తామని, అవసరమైతే ప్రత్యేక పథకాలు తీసుకొస్తామని ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చింది. కానీ ఇప్పటివరకు ఆ హామీల అమలుపై స్పష్టత లేదు.
నిజానికి భూమి సాగు చేసేది చాలా సందర్భాల్లో కౌలు రైతులే. భూమి యజమాని వేరే చోట ఉండగా, పెట్టుబడి పెట్టి పంట పండించేది కౌలు రైతే. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వచ్చినా, పంట నష్టపోయినా, మార్కెట్లో ధరలు పడిపోయినా మొదట నష్టపోయేది కూడా అతడే. అయినప్పటికీ ప్రభుత్వ సాయం మాత్రం పట్టాదారుల ఖాతాల్లోకే వెళ్తోంది.
పంట నష్టపరిహారం అయినా, పెట్టుబడి సాయం అయినా, బోనస్ అయినా కౌలు రైతులకు అందే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. దీంతో వ్యవసాయం చేసే అసలు వ్యక్తి పూర్తిగా నష్టపోతున్నాడనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
సాగు చేయని భూములను తొలగించడం ద్వారా ప్రభుత్వానికి మిగిలే నిధుల్లో కొంత భాగాన్ని కౌలు రైతుల సంక్షేమానికి కేటాయించాలని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. రైతు భరోసా నిజమైన అర్థంలో రైతులందరికీ చేరాలంటే కౌలు రైతులను కూడా అర్హుల జాబితాలో చేర్చాలని కోరుతున్నారు.
వ్యవసాయం చేసే ప్రతి చేతికి భరోసా కల్పించాలంటే కేవలం పట్టాదారులకే పరిమితం కాకుండా, నిజంగా భూమిని సాగు చేస్తున్న కౌలు రైతులను గుర్తించి వారికి కూడా సమానంగా పెట్టుబడి సాయం అందించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రభుత్వం రైతు భరోసా పంపిణీపై ఎంత కసరత్తు చేసినా, కౌలు రైతులకు న్యాయం జరిగే వరకు ఈ పథకం పూర్తి స్థాయిలో విజయవంతమైందని చెప్పలేమని రైతులు అంటున్నారు. ఇప్పుడు అందరి ప్రశ్న ఒక్కటే… రైతు భరోసా అందరికీ అందుతుందా? లేక కౌలు రైతులు మరోసారి నిరాశతోనే మిగిలిపోతారా?
