తెలంగాణలో భూ రికార్డుల డిజిటలైజేషన్, ధరణి-భూభారతి వ్యవస్థల అమలుపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. భూముల రికార్డులను ఆన్లైన్లోకి తీసుకురావడం వల్ల పారదర్శకత పెరిగిందా? లేక అవినీతి మరింత పెరిగిందా? అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు వినిపిస్తున్నాయి.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, తెలంగాణలో భూ పరిపాలన ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే క్లిష్టంగా ఉంటుంది. పట్టా భూములు, అసైన్డ్ భూములు, వివాదాస్పద భూములు, వారసత్వ సమస్యలు అధికంగా ఉండటంతో కేవలం డిజిటలైజేషన్ ద్వారా అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం లభించదని చెబుతున్నారు.
ఢిల్లీ జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (JNU) నిర్వహించిన అధ్యయనంలో కూడా డిజిటలైజేషన్ను ఒక సాధనంగా మాత్రమే ఉపయోగించాలని, దానికి తోడు మాన్యువల్ రికార్డులను కూడా తప్పనిసరిగా నిర్వహించాలని సూచించినట్లు పేర్కొంటున్నారు.
జమాబందీ నిలిచిపోవడంతో పెరిగిన సమస్యలు
గతంలో ప్రతి ఏడాది గ్రామాల్లో జమాబందీ నిర్వహించి భూ రికార్డులను ప్రజల సమక్షంలో పరిశీలించేవారు. ఎవరి భూమి ఎవరి పేరిట ఉందో, ఏమైనా పొరపాట్లు జరిగాయో రైతులే పరిశీలించి సరిచేసుకునే అవకాశం ఉండేది.
అయితే డిజిటలైజేషన్ తర్వాత ఈ విధానం దాదాపు నిలిచిపోయిందని విమర్శలు వస్తున్నాయి. దీంతో రికార్డుల్లో జరిగిన పొరపాట్లు సంవత్సరాల పాటు అలాగే కొనసాగుతున్నాయని రైతులు చెబుతున్నారు.
భూభారతి చట్టంలోని నిబంధనలు అమలవుతున్నాయా?
భూభారతి చట్టంలో ప్రతి సంవత్సరం గ్రామాల వారీగా భూ రికార్డుల ప్రింట్ కాపీలను తీసి ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలని, రైతులు పరిశీలించి అభ్యంతరాలు తెలియజేసే అవకాశం కల్పించాలని నిబంధనలు ఉన్నాయని నిపుణులు గుర్తు చేస్తున్నారు.
అయితే ఈ నిబంధన అమలులో లేదని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. మాన్యువల్ రికార్డులు ప్రజలకు అందుబాటులో లేకపోవడంతో రికార్డుల్లో పొరపాట్లు ఉన్నా రైతులు వెంటనే గుర్తించలేకపోతున్నారని అంటున్నారు.
ధరణి తర్వాత వచ్చిన సమస్యలు
ధరణి అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత భూ రికార్డుల్లో అనేక తప్పులు నమోదయ్యాయని, వాటి వల్ల దాదాపు 45 రకాల సమస్యలు ఏర్పడ్డాయని భూ పరిపాలన నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. పేర్లు తప్పుగా నమోదు కావడం, సర్వే నంబర్లలో పొరపాట్లు, వారసత్వ మార్పులు నమోదు కాకపోవడం, ఇతరుల పేర్లకు భూములు మారడం వంటి ఫిర్యాదులు పెద్దఎత్తున వచ్చాయి.
ఈ సమస్యలను పూర్తిగా పరిష్కరించకుండానే భూభారతి అమలు ప్రారంభించడంతో పాత తప్పులు కొత్త వ్యవస్థలోనూ కొనసాగుతున్నాయనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
లక్షలాది దరఖాస్తులు పెండింగ్
భూ రికార్డుల సవరణ కోసం లక్షల సంఖ్యలో దరఖాస్తులు దాఖలయ్యాయని సమాచారం. రైతులు నెలలు కాదు, సంవత్సరాల పాటు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరుగుతున్నా సమస్యలు పరిష్కారం కావడం లేదని ఆరోపిస్తున్నారు.
నిపుణులు సూచిస్తున్న పరిష్కారాలు
భూ పరిపాలనలో పారదర్శకత పెరగాలంటే:
- ప్రతి సంవత్సరం జమాబందీ నిర్వహించాలి.
- గ్రామాల్లో భూ రికార్డుల ప్రింట్ కాపీలను ప్రజల ముందు ఉంచాలి.
- రైతుల అభ్యంతరాలు స్వీకరించి తప్పులను వెంటనే సరిచేయాలి.
- రాష్ట్రవ్యాప్తంగా భూముల రీ-సర్వే చేపట్టాలి.
- భూభారతి రికార్డులను ప్రజల భాగస్వామ్యంతో పరిశీలించాలి.
- కంప్యూటర్ రికార్డుల్లో యజమానికి తెలియకుండా మార్పులు చేయలేని భద్రతా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి.
- అప్పీల్, ట్రిబ్యునల్ వ్యవస్థలను పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయాలి.
పారదర్శకతపై ప్రశ్నలు
భూ రికార్డుల డిజిటలైజేషన్ వల్ల అవినీతి తగ్గుతుందని భావించినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఇంకా అనేక సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయని పలువురు రైతులు, నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సాంకేతిక వ్యవస్థతో పాటు మాన్యువల్ ధృవీకరణ, ప్రజల భాగస్వామ్యం, వార్షిక జమాబందీ వంటి ప్రక్రియలు సమర్థవంతంగా అమలైతేనే భూ రికార్డులపై నమ్మకం పెరుగుతుందని వారు సూచిస్తున్నారు.
గమనిక: ఈ కథనంలో ప్రస్తావించిన అవినీతి, వ్యవస్థ పనితీరుపై ఉన్న వ్యాఖ్యలు ప్రజలు, నిపుణులు వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలు మరియు ఆరోపణల ఆధారంగా ఉన్నాయి. వీటిపై సంబంధిత అధికారుల అధికారిక స్పందన వేరుగా ఉండవచ్చు.
