వర్షాల కోసం వరుణ యాగం.. రైతుల కష్టాలపై ప్రశ్నలు!

కృష్ణమ్మ చెంత వేద మంత్రాల ఘోష.. సీఎం దంపతుల పూర్ణాహుతి

తెలంగాణలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలని, రాష్ట్రం సుభిక్షంగా ఉండాలని, పాడిపంటలు పుష్కలంగా పండాలని ఆకాంక్షిస్తూ నాగార్జునసాగర్‌లోని కృష్ణా నది తీరంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన వరుణ యాగం వైభవంగా జరిగింది. వేద మంత్రాల ఘోష మధ్య నిర్వహించిన ఈ యాగంలో ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి దంపతులు పూర్ణాహుతిలో పాల్గొన్నారు. మంత్రులు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, వెంకట్ రెడ్డి, కొండా సురేఖతో పాటు పలువురు ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.

తెల్లవారుజామునే యాగ కార్యక్రమాలు ప్రారంభమయ్యాయి. 108 మంది రుత్వికులతో శాస్త్రోక్తంగా పూజలు నిర్వహించారు. రాష్ట్రంలో తగినంత వర్షపాతం నమోదై చెరువులు, ప్రాజెక్టులు నిండాలని, రైతులకు మంచి దిగుబడులు రావాలని యాగం ద్వారా వరుణ దేవుడిని ప్రార్థించారు. ముఖ్యమంత్రి దంపతులు పూర్ణాహుతి కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

అయితే వర్షాల కోసం యాగం నిర్వహించడాన్ని తప్పుపట్టాల్సిన అవసరం లేదని, అదే సమయంలో రైతుల అసలు సమస్యలపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాలని విమర్శకులు అంటున్నారు. వర్షాలు పడటం ఎంత ముఖ్యమో.. ఆ వర్షాలతో పంటలు పండించే రైతు భూమిని కాపాడటం కూడా అంతే ముఖ్యమని వారు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

రైతు బతికితేనే పాడిపంటలు సుభిక్షం

రాష్ట్రం సుభిక్షంగా ఉండాలని, పంటలు బాగా పండాలని కోరుకోవడం మంచి విషయమే. కానీ రైతు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను కూడా ప్రభుత్వం పరిష్కరించాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

రైతుకు భూమి ఉంటేనే పంట పండుతుంది. భూమి కోల్పోయిన రైతు వ్యవసాయం ఎలా చేయగలడని ప్రశ్నిస్తున్నారు. వివిధ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల కోసం భూసేకరణ జరుగుతున్న నేపథ్యంలో రైతులకు సరైన పరిహారం, ప్రత్యామ్నాయ భూమి, పునరావాసం వంటి అంశాలపై స్పష్టత ఉండాలని కోరుతున్నారు.

ప్రాంతీయ రింగ్ రోడ్డు, ఫ్యూచర్ సిటీ, బుల్లెట్ ట్రైన్ వంటి ప్రతిపాదిత లేదా కొనసాగుతున్న అభివృద్ధి కార్యక్రమాల నేపథ్యంలో భూములు కోల్పోయే రైతుల పరిస్థితిపై చర్చ అవసరమని విమర్శకులు అంటున్నారు. ఎంత భూమి అవసరం, ఎన్ని గ్రామాలపై ప్రభావం పడుతుంది, రైతులకు ఎలాంటి పరిహారం అందుతుంది అనే అంశాలపై ముందుగానే స్పష్టత ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

భూములు పోతే రైతు పరిస్థితి ఏంటి?

అభివృద్ధి అవసరమే అయినప్పటికీ.. ఆ అభివృద్ధి కోసం భూములు కోల్పోయే రైతుల జీవితాలు దెబ్బతినకుండా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని రైతు సంఘాలు, బాధిత వర్గాలు కోరుతున్నాయి.

భూమికి ప్రభుత్వం నిర్ణయించే పరిహారం మార్కెట్ విలువకు సరిపోకపోతే, అదే స్థాయిలో మరోచోట భూమి కొనుగోలు చేయడం రైతుకు సాధ్యం కాదని విమర్శలు ఉన్నాయి. దీంతో భూమిని కోల్పోయిన తర్వాత రైతు కుటుంబం భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మారుతుందని అంటున్నారు.

ఇప్పటికే కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూసేకరణకు వ్యతిరేకంగా రైతులు ఆందోళనలు చేస్తున్నారని, కొందరు దీక్షలు కూడా చేస్తున్నారని ప్రస్తావిస్తున్నారు. అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల విషయంలో ప్రభుత్వం రైతులతో చర్చించి, వారి అభ్యంతరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

యూరియా కోసం రైతుల కష్టాలు

మరోవైపు వ్యవసాయానికి అవసరమైన ఎరువులు, ముఖ్యంగా యూరియా సరఫరాపైనా రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారనే విమర్శలు ఉన్నాయి. పంటకు అవసరమైన సమయంలో ఎరువు అందకపోతే రైతు తీవ్రంగా నష్టపోయే అవకాశం ఉంటుంది.

యూరియా కోసం రైతులు గంటల తరబడి క్యూలలో నిలబడాల్సిన పరిస్థితులు ఎందుకు రావాలనే ప్రశ్నలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. వర్షాలు పడాలని యాగం చేయడంతో పాటు.. పంటకు అవసరమైన ఎరువులు సకాలంలో అందేలా చూడటం, సాగునీటి సమస్యలను పరిష్కరించడం, రైతులకు గిట్టుబాటు ధర కల్పించడం కూడా ప్రభుత్వ బాధ్యతేనని విమర్శకులు అంటున్నారు.

ధాన్యం కొనుగోళ్లపై రైతుల ఆందోళన

పంట పండించిన తర్వాత దానిని అమ్ముకోవడంలో కూడా రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని చెబుతున్నారు. ధాన్యం కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ఆలస్యం, గోనె సంచుల కొరత, వర్షాల కారణంగా ధాన్యాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన పరిస్థితులు రైతులకు అదనపు భారంగా మారుతున్నాయని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

నెలల తరబడి పంటను విక్రయించేందుకు ఎదురుచూడాల్సి వస్తే.. రైతు పెట్టుబడి, రుణాలు, కుటుంబ ఖర్చులు ఎలా నిర్వహించగలడని ప్రశ్నిస్తున్నారు. పంటకు సరైన ధర లభించకపోతే రైతు ఆదాయం పెరగడం ఎలా సాధ్యమవుతుందని అంటున్నారు.

రైతు భూమి లేకపోతే పంటలు ఎక్కడ?

వరుణ యాగం ద్వారా వర్షాలు కురవాలని ప్రభుత్వం కోరుకోవడం ఒకవైపు అయితే.. మరోవైపు వ్యవసాయ భూముల పరిరక్షణపై కూడా అదే స్థాయిలో దృష్టి పెట్టాలని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.

“వర్షాలు పడాలి.. పంటలు బాగా పండాలి” అనేది రైతు కోరిక. కానీ పంట పండించడానికి భూమి ఉండాలి. రైతు భూమి కోల్పోతే వర్షాలు కురిసినా ఆ రైతు ఏం సాగు చేస్తాడనే ప్రశ్న ప్రధానంగా ముందుకు వస్తోంది.

అభివృద్ధి పేరుతో వ్యవసాయ భూములు తగ్గిపోతే భవిష్యత్తులో చిన్న, సన్నకారు రైతుల పరిస్థితి మరింత దారుణంగా మారే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.

వ్యవసాయం వదిలి నగరాల బాట

వ్యవసాయం ద్వారా స్థిరమైన ఆదాయం రావడం లేదని భావిస్తున్న కొందరు చిన్న రైతులు ఇప్పటికే నగరాల వైపు వలస వెళ్తున్నారని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.

నగరాల్లో వాచ్‌మెన్, తోటమాలి, డెలివరీ వంటి పనులు చేసుకుంటూ నెలనెలా జీతం సంపాదించుకోవడం వ్యవసాయం కంటే సురక్షితమని కొందరు భావిస్తున్న పరిస్థితి ఏర్పడిందని అంటున్నారు.

ఇది కేవలం ఒక కుటుంబ సమస్య కాదని.. వ్యవసాయంపై భవిష్యత్ తరాల ఆసక్తిని ప్రభావితం చేసే అంశమని చెబుతున్నారు. రైతు వ్యవసాయం వదిలేస్తే ఆహార భద్రతపై కూడా దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.

యాగంతో పాటు రైతు సమస్యలపైనా దృష్టి పెట్టాలి

వర్షాల కోసం వరుణ యాగం నిర్వహించడం ప్రభుత్వ విశ్వాసానికి సంబంధించిన అంశమని, దానిని గౌరవించాల్సిందేనని పలువురు అంటున్నారు. అయితే యాగంతో పాటు రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించే దిశగా ప్రభుత్వం కార్యాచరణ రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉందని విమర్శకులు సూచిస్తున్నారు.

రైతుకు భూమి రక్షణ, సరైన పరిహారం, సాగునీరు, ఎరువుల సకాల సరఫరా, పంటకు గిట్టుబాటు ధర, ధాన్యం సకాలంలో కొనుగోలు, రైతు ఆదాయం పెంపు వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతున్నారు.

వర్షాలు కురిసి పంటలు పండితేనే రైతు బతుకుతాడు. రైతు బతికితేనే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలపడుతుంది. అందుకే వరుణ యాగం ద్వారా కోరుకున్న వర్షాలతో పాటు.. రైతు జీవితంలో నిజమైన సుభిక్షం తీసుకురావడానికి ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలనే డిమాండ్ ఇప్పుడు వినిపిస్తోంది.

మొత్తంగా.. కృష్ణమ్మ చెంత జరిగిన వరుణ యాగం రాష్ట్రంలో వర్షాలు, పాడిపంటల కోసం ప్రార్థనగా నిలిచింది. అయితే అదే సమయంలో “వర్షాలు కురవాలి.. పంటలు పండాలి.. కానీ ఆ పంట పండించే రైతు భూమి, జీవనోపాధి కూడా కాపాడాలి” అనే ప్రశ్నను కూడా ముందుకు తెచ్చింది.